HABER: BİROL ÇAKAN
Edirne'de Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği (TMMOB), Mimarlar Odası, 06-09 Nisan Mimar Sinan Haftası etkinlikleri çerçevesinde 431’ci yılında Mimar Sinan anıtında tören düzenlendi.
Program çerçevesinde Edirne Belediyesi ve TMMOB, Mimarlar Odası Edirne Şubesi tarafından çelenk sunumunda bulunuldu.
Mimar Sinan Haftası etkinlikleri çerçevesinde konuşma yapan Belediye Başkanı Recep Gürkan,”Selimiye’nin hemen önünde 3,5 yıldır kazıları yapılan ve 1,5 yıldır hiçbir şey yapılmadan duran bu alan, bu metruk alan sadece Edirne Belediyesi’nin sorumluluğuna mı ait? Buna bir bakmak, bunu tarafsız bir gözle değerlendirmek lazım. Kuşkusuz biz bu bağlamda Edirne Belediyesi olarak bu sorumluğun farkındayız. Göreve geldiğimde özellikle Yemiş Kapanı’nın bulunduğu alanda 12 tane sondaj kuyusu açılmış, etrafı tahta perdelerle çevrilmiş ve yaklaşık 1,5- 2 yıldır öylece duruyor haldeydi. ‘Nedir bu?’ diye sorduğumuzda; ‘Burada UNESCO kapsamında bir rekreasyon projesinin yapıldığı ama Koruma Kurulu’nun sondaj kazısı istediği; sondaj kazısı da yapıldıktan sonra kurtarma kazısı istediği, belediyenin itiraz ettiği, kurulun ısrar ettiği ve Ankara Yüksel Kurulu’na giderek yaklaşık 2 yıldır bu şekilde beklemişti. Buna bir çözüm bulmak gerekiyordu. Bunu böyle stabil halde bırakmak ne Sinan’a ne de Selimiye’ye ne de insanlığa yakışan bir davranıştı. Biz de harekete geçtik, kurulla konuştuk ve kurtarma kazısının yapılması kararına uygundur, dedik. Ardından dönemin Edirne Valisi’nin desteğiyle ama tamamen Edirne Belediyesi’nin imkanlarıyla, ekonomik katkılarıyla ve Edirne Müze Müdürü’nün başkanlığında kurtarma kazısına başladık. Türkiye’de ilk kurtarma kazısı yapan belediye olarak 14-15 ay gibi kısa bir sürede kurtarma kazısını bitirdik. Bu arada revize ettiğimiz, yenilediğimiz rekreasyon projesi de bir taraftan yürüyordu elbette. Kurtarma kazımız bitip, han temelleri ortaya çıkınca yeni bir değerlendirme yapmak gerekiyordu. Burada iki projeyi eş zamanlı olarak yürütmeye başlamıştık. 1- Selimiye’nin etrafını 360 derece çeviren bir rekreasyon projesi. 2- Yemiş Kapanı Hanı Kurtarma Kazısı” diye konuştu.
“EDİRNE BÖLGE KURULU’NUN KORUMA VE KONSERVASYON KARARI’NI İPTAL ETTİ”
O dönemde ısrarla hanın ihya edilmesi kararının desteklendiğini belirten Gürkan, “Biz de Sayın Cumhurbaşkanı’nın İstanbul için ifade ettiği o meşhur söz olan ‘İstanbul'un siluetini biz mahvettik ‘ sözünün Edirne’de de yaşanmaması için Selimiye’nin önünde herhangi bir ihya çalışmasının olmaması gerektiği fikrini savunduk. Bu konuda otorite olan Prof. Dr. Zeynep Ahunbay’ı davet ettik, bir toplantı için. Burayı da ziyaret etti. Ve asla böyle bir ihya çalışmasının olmaması gerektiğini söyledi. Ardından ülkemizde ikinci bir otorite olan Prof. Dr. Metin Sözen’i davet ettik. Metin Hoca da gezdiğinde aynı fikri ifade etti. Ve bu görüşlerin ardından Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu da Yemiş Kapanı Hanı’nın bir arkeopark olarak değerlendirilmesi başlangıcı noktasında Koruma ve Konservasyon Kararı verdi. Rekreasyon Projemiz onaylandı. Sadece malzeme seçimine kaldı bu iş. Biz tam bu aşamadayken Vakıflar Genel Müdürlüğü, Ankara yüksek kurula itiraz etti. Bu Yüksel Kurul, nedenini açıklamadığı, hiçbir gerekçe sunmadığı bir kararla Edirne Bölge Kurulu’nun Koruma ve Konservasyon Kararı’nı iptal etti. Dolayısıyla Rekreasyon Projesi’nin uygulanması da durdurulmuş oldu. Ne zaman oluyor bu? Yaklaşık 1,5 yıl önce. Bununla ilgili gerekli görüşmeleri ve çalışmaları yaptık. Ama bir mesafe alamadık. Ardından geçtiğimiz ay ilimize gelen Sayın Cumhurbaşkanı’mıza hoş geldin karşılamasına gittiğimde konuyu arz ettim. Selimiye Rekreasyon Projesi ve Yemiş Kapanı Hanı ile ilgili hazırladığımız dosyayı da kendisine takdim ettim. Ve Selimiye’nin hepimizin tacı; Edirne’nin de baş tacı olduğunu kendilerine ifade ettim. Şimdi o değerlendirmeyi bekliyoruz. Diğer taraftan da Yüksek Kurulun iptal etmiş olduğu Edirne Koruma Bölge Kurulu’nun Koruma ve Konservasyon Kararı’nı iptal kararı için de Edirne İdare Mahkemesi’ne açmış olduğumuz dava devam ediyor. Şimdi ben size sormak istiyorum; Edirne Belediyesi’nin bundan başka yapabileceği bir şey var mıdır? Bunu bilen varsa söylesin ben bunu da yapmaya hazırım” dedi.
Söz konusu projenin bugüne kadar 4-5 ödüle layık görüldüğünü aktaran Gürkan, “Demek ki doğru bir proje yapıyoruz. Bu kadar farklı kurumlar bir projeye ödüller veriyorsa demek ki doğru bir proje yapıyormuşuz. Elbette Selimiye’yi böyle bırakmayacağız. Selimiye Edirne’mizin baş tacı. Türk-İslam Mimarisinin zirve noktası. Böyle bir şehir, dünyayı bilmiyorum ama Türkiye’de yok. Bu dönem umut ediyorum ki doğru olan karar çıkacak. Selimiye Rekreasyon Projesi ile Yemiş Kapanı Hanı Akreopark Projemizi ve Orduevi Kavşağı’ndan başlayarak Ziraat Bankası Kavşağı’na kadar gidecek olan Cumhuriyet Meydanı Projemizi tamamlayarak, bu muhteşem bölgeyi, Edirne’nin altın üçgenini geçmişindeki görkemine ve geleceğe umut vadeden bir hale dönüştüreceğiz. Bunu hep beraber yapacağız” diye konuştu.
“BİR ŞEYLER YANLIŞ GİDİYOR DEMEKTİR”
TMMOB Mimarlar Odası Edirne Temsilcisi Başkanı Serap Kuru,”Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Edirne Temsilciliği olarak, Edirne Belediye Başkanlığı, Trakya Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, İnşaat Mühendisleri Odası Edirne Temsilciliği, Edirne Kent Konseyi, Edirne Fotoğraf Sanatı Derneği ve Mimar Sinan Ortaokulu ile birlikte düzenlediğimiz vefatının 431.yılında büyük usta, Mimar Sinan’ı anma etkinliklerinin başlangıcı için toplandıklarını söyledi.
Mimarlar Odası Başkanı Kuru, “Mimar Sinan’ı anmak ve O’nu anlamak adına yaptığımız bu etkinlikler hep devam edecek. Bundan hiç kimsenin şüphesi olmasın. Ancak O’nun şaheseri Selimiye Camii için hazırlanan Selimiye Camii Çevresi Kentsel Tasarım ve Peyzaj Projesini geçen bu zaman zarfında sonuçlandıramıyorsak, içinde bulunduğumuz bu alanı Sinan’a ve Selimiye’ye yakışır bir hale getiremiyorsak,İlimizi ve Selimiye’yi görmeye gelen misafirlerimize bu alanı bu şekilde gösteriyorsak, geçen yıl söylediklerimizi bu yıl yinelemek zorunda kalıyorsak, bir şeyler yanlış gidiyor demektir” dedi.
SİNAN BÜTÜN DÜNYANIN KABUL GÖRDÜĞÜ BİR DEHADIR
Kuru,”Hiç kuşkusuz, Türk Kültür ve Uygarlık Tarihinin yetiştirdiği en büyük değerlerden biridir Mimar Sinan. Dört padişahın saltanatına isabet eden uzun ömrü boyunca birbirinden ilginç ve güzel tasarımlarını hayata geçirme şansına sahip olmuştur. Mimarlık mesleği, içinde bulunduğu dönemin ekonomisinin, toplumsal yaşamının ve beğenilerinin yansımasıdır. Sinan’ın yapıtları da yaşadığı dönemini yansıtır. Kanuni Sultan Süleyman’ın görkemi, onun selâtin camilerinde biçime kavuşmuştur. Işık ve incelik arayışları da Mihrimah Sultan Camii’nde. Osmanlı’nın fetihleri ise Selimiye Camii’nde vücut bulur.Mimarlığının, mühendisliğinin ve sanatının zirve yaptığı noktadır Selimiye Camii. Sinan’ın Süleymaniyeve Selimiye Camii gibi iki görkemli eseri UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesine dâhil edilmiş ve böylece ‘İnsanın yaratıcı dehasının başyapıtları’ olarak ‘Üstün evrensel değer ‘ taşıdığı tüm Dünya tarafından kabul görmüştür. Sinan’ın hak ettiği değer kendisine bir kez daha verilmiştir. Sinan bütün Dünyanın kabul gördüğü bir dehadır ifadelerini kullandı.
Kuru,”Devşirilerek Acemi Oğlanlar Ocağı’na giren Sinan’ın, ‘Ser mimaran-ıcihan ve mühendisan-ı devran’ yani; Dünyadaki mimarların ve zaman içindeki mühendislerin başı, şeklinde anılması, Mimarbaşı olarak ömrünün sonuna kadar çalışması, yapıtlarının çoğunun 400 sene sonra bile hala ayakta duruyor ve kullanılıyor olması, O’nun bir deha olduğunun kanıtıdır. Sinan’ın vefatından sonra geçen uzun yılların ardından O’na hak ettiği değeri ilk olarak yüce önder Mustafa Kemal Atatürk vermiştir. ‘Sinan’ın heykelini yapınız’ demiştir. Bu sözü vasiyet kabul edilerek Türkiye Emlak ve Kredi Bankası tarafından Hüseyin Anka Özkan’a Sinan’ın ilk anıt heykeli tasarlatılmıştır. Ne mutlu bize ki Hüseyin Anka Özkan Edirne’nin Lalapaşa İlçesinin Domurcalı Köyü’nde doğan hemşerimizdir. Yaklaşık 5 m yüksekliğinde ve 7 ton ağırlığında olan anıt Ankara Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesinin önünde yer almaktadır.Şu an önünde bulunduğumuz Sinan Heykeli ise, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 1986 yılında açılan yarışma sonucunda elde edilmiştir. Eserin sahibi Heykeltraş Ümit Öztürk’tür. Mimar Sinan Belediye Başkanı İbrahim Ay’ın zamanında yerine konmuştur. Edirne’de Sinan’ı anma günlerinin geçmişinin 1930 yıllarına kadar gittiğini biliyoruz. İlk anma töreni Edirne Halk Evi öncülüğünde Edirne Maarif Mimarı Kemalettin Bey ve edebiyat öğretmenlerinin katılımı ile Selimiye Camii avlusunda düzenlenir ve günümüze kadar gelinir. Mimar Sinan’ı anmak ve O’nu anlamak adına yaptığımız bu etkinlikler hep devam edecek. Bundan hiç kimsenin şüphesi olmasın. Ancak O’nun şaheseri Selimiye Camii için hazırlanan Selimiye Camii Çevresi Kentsel Tasarım ve Peyzaj Projesini geçen bu zaman zarfında sonuçlandıramıyorsak. İçinde bulunduğumuz bu alanı Sinan’a ve Selimiye’ye yakışır bir hale getiremiyorsak, İlimizi ve Selimiye’yi görmeye gelen misafirlerimize bu alanı bu şekilde gösteriyorsak, geçen yıl söylediklerimizi bu yıl yinelemek zorunda kalıyorsak, bir şeyler yanlış gidiyor demektir. Dünya yapı sanatının büyük dehası ve baş mimarımız Mimar Sinan’ı vefatının 431. Yılında saygıyla anıyoruz. Başta karar vericiler olmak üzere herkesi O’nun kültürümüze ve uygarlık tarihine bıraktığı eserlerine “başta Selimiye olmak üzere” sahip çıkmaya davet ediyoruz.”dedi
TAŞLI MÜSELLİM SU YOLUNU EDİRNE’YE KAZANDIRIN
İnşaat Mühendisleri Edirne Temsilciliği adına konuşan Nihat Çolak ise büyük usta birçok mimarlık mühendislik eserler bıraktı. Bunları korumak bunları gelecek nesillere aktarmak bizim görevimizdir. Ancak günümüze ulaşan eserlerimizin bazılarının gereken ilgiyi görmediğini, sahiplenilmediğini ve kaderine terk edildiğini görüyoruz. Bunlardan bir tanesi Edirne’nin su ihtiyacının Taşlı müsellim su yolu ilgili kurumları DSİ,Vakıflar Bölge Müdürlüğünü bir kez daha uyarıyoruz.Taşlı Müsellim su yolunu Edirne’ye kazandırın,kültür tarih turizmine kazandırın,kazandırın ki mimar mühendis koca Mimar Sinan’ın eserleri gelecek nesillere taşınmış olsun.”dedi
Etkinlikler kapsamında Mimarlar Odası Edirne Temsilciliğinde zeka oyunu Mangala Turnuvası' da düzenlendi.
