Osmanlı döneminde Mimar Sinan tarafından 16’ncı yüzyılda inşa edilen tarihi su yolu, aradan geçen yaklaşık 500 yıla rağmen Edirne’nin Kayapa ve Hıdırağa köylerine içme suyu sağlamaya devam ediyor. Yaz aylarında birçok bölgede kuyuların kurumasına rağmen, asırlık sistem hâlen aktif şekilde kullanılıyor.
Kayapa Köyü Muhtarı Mehmet Yaman, köyün içme suyunun uzun yıllardır bu tarihi hat üzerinden temin edildiğini belirterek, sistemin güvenilirliğine vurgu yaptı. Yaman, “Açılan kuyular zaman zaman kuruyor ancak Mimar Sinan’ın yaptığı su yolunda böyle bir sorun yaşanmıyor. Bu nedenle köyümüzün suyunu hâlâ buradan alıyoruz” dedi.
Köy sakinlerinden Şükrü Kalender de içme suyunun bu kanaldan karşılandığını ifade ederek, “Edirne için yapılan bu su yolundan bugün hâlâ faydalanıyoruz. Asırlardır hizmet vermesi gerçekten çok değerli” diye konuştu.
45 kilometrelik hat, 11 kaynaktan besleniyor
Hıdırağa Köyü Muhtarı Seçkin Sütcan ise su yolunun teknik yapısı hakkında bilgi verdi. Sütcan, hattın yaklaşık 45 kilometre uzunluğunda olduğunu ve 11 ayrı kaynaktan beslendiğini belirterek, “Yüzde 1 kot hesabıyla planlanan bu sistem sayesinde su, doğal eğimle köyümüze ve Edirne’ye ulaştırılmış” dedi.
Tarihi kemerler zamana direniyor
Bölgede bulunan kemerlerin büyük bölümünün hâlâ ayakta olduğunu söyleyen Sütcan, en büyük kemerin 7 gözlü ve yaklaşık 9 metre yüksekliğinde olduğunu ifade etti. Sütcan, “Bunun dışında bölgede yaklaşık 9 kemer daha var. Bazıları günümüzde bile su taşımaya devam ediyor” şeklinde konuştu.
Tarım faaliyetleri bazı bölümlere zarar verdi
Tarihi yapının bazı kısımlarının tarımsal faaliyetlerden etkilendiğini dile getiren Sütcan, derin sürüm yapılan alanlarda su yollarının zarar gördüğünü söyledi. Buna rağmen kaynakların kurumadığını vurgulayan Sütcan, “Tüm olumsuzluklara rağmen sistem hâlâ çalışıyor ve köyümüzün içme suyu ihtiyacını karşılıyor” dedi.
Turizme kazandırılması isteniyor
Avrupa yolunun tarihi kemerin önünden geçtiğini hatırlatan Sütcan, yetkililere çağrıda bulunarak yapının restore edilmesini istedi. Sütcan, “Yaklaşık 5 asırdır ayakta duran bu eserin korunmasını, turizme kazandırılmasını ve daha estetik bir görünüme kavuşturulmasını arzu ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Mimar Sinan’ın mühendislik dehasını yansıtan tarihi su yolu, Osmanlı’nın altyapı anlayışının günümüze ulaşan nadir örneklerinden biri olarak, Edirne köylerine yaşam kaynağı olmaya devam ediyor.(Haber: Gülşah AK)
