Mikrobiyoloji uzmanı Dr. Adil Yılmaz, havaların ısınması ile birlikte arta kene sayısı ve kenelerin taşıdığı hastalıklar hakkında açıklamalarda bulundu. Yılmaz, kenelerden korunabilmek adına alınacak önemleri, “Keneler, son derece dikkat edilmesi gereken hayvanlar. Kenelerden korunmak için açık alanda çalışan çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar ve doğa yürüyüşü yapan kişiler, vücutlarının çıplak yerlerini örtmeli, çoraplarını pantolonlarının içine almalıdır” ifadeleri ile anlattı.
Havaların ısınması ile birlikte sinek ve böcek mevsimi başlamış oldu. Özellikle vatandaşların temiz hava almak adına gittiği yeşil alanlarda onları bekleyen bir tehlike var. Keneler küçük olmasına rağmen insanlar için büyük tehdit oluşturabilecek bir hastalık taşıyor olabilir. Geçtiğimiz yıllarda tüm dünya ve ülkemizde de etkili olan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı, insanlara keneler vasıtası ile bulaşıyor. Önlem alınmaması ya da bilinçsiz müdahale sonucu insanlar için ölümcül risk taşıyan bu hastalık sebebi ile geçtiğimiz yıllarda bin 800 insan hayatını kaybetti.
Keneler ve kenelerden korunma yöntemleri hakkında açıklamada bulunan Mikrobiyoloji uzmanı Dr. Adil Yılmaz, kenelerin özellikle bahar ve yaz aylarında çoğaldığını söyledi. Hastalığın etkilerinin kısa sürede ortaya çıkmadığına dikkat eden Yılmaz, “Hastalık etkeni kısa sürede ortaya çıkmıyor. Genelde bunlar Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) dediğimiz ateşli, kanamalı bir hastalığa sahip. İlk olarak 1946 yılında Kırım'da, ardından 1956 yılında Kongo'da görülmüştür. Türkiye'de ilk vaka 2002 yılında Tokat'ta tespit edilmiştir. Aldığımız son verilere göre 2019 yılına kadar Türkiye'de toplam 10.800 vaka görülmüş ve bu vakaların 1.800 kadarı ölümle sonuçlanmıştır. Hastalığın ölüm oranı yüzde 3 ile yüzde 30 arasında değişmektedir. Tabi son zamanlarda erken teşhis ve tedavi ile ölüm oranı düşmektedir.” Dedi.
“KENELERİN HASTALIK YAPMA RİSKİ 1 İLE 3 GÜN VEYA 9 GÜNE KADAR ÇIKABİLİYOR”
Yanlış çıkarılma işlemi ile hastalığın bulaşma riskinin daha da arttığına vurgu yapan Yılmaz, “Keneyi vücudumuzda taşıdığımız sürece ya da vücuttan çıkarılmak istenirse, bu hastalığın bulaştırılma olasılığını arttırmış oluyoruz, mutlak surette bir sağlık ocağına veya hastaneye gidilerek, oradaki uzman kişiler tarafından yapılması gerekmektedir. Kenenin yanlış çıkarılması, virüsün insana bulaşma riskini artırır. Kene çıkarılırken kafasının kopmaması ve salgısını bırakmaması önemlidir. Kenelerin hastalık yapma riski 1 ile 3 gün veya 9 güne kadar çıkabiliyor. Bu dönem de ateşle başlayan bir durum, halsizlik, baş ağrısı, yorgunluk, kas ağrıları, öksürük, bulantı ve kusma gibi semptomlarla devam ediyor. Hastalığın ilerleyen dönemlerinde kanamalar görülebilir. “sözlerini söyledi.
ERKEN TEŞHİSİN ÖNEMİ
Erken teşhis ile ölümcül sonuçların azalacağını belirten Yılmaz, “Ne kadar erken teşhis edilir ve tedaviye başlanırsa, ölümden kurtulma oranı o kadar artıyor. Keneler, son derece dikkat edilmesi gereken hayvanlar. Kenelerden korunmak için açık alanda çalışan çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar ve doğa yürüyüşü yapan kişiler, vücutlarının çıplak yerlerini örtmeli, çoraplarını pantolonlarının içine almalıdır. Kenelerin sevmediği bazı gıdalar olsa da (portakal, limon, nane gibi), bu gıdalara güvenip korunmamak doğru değildir. Kene kovucu losyon veya kremler de yeterli koruma sağlamayabilir. Keneler çevre koşullarına son derece dayanıklıdırlar. 75 derecede inaktive olurlar, ancak tuzlu ve dondurulmuş suda yıllarca canlı kalabilirler. Kenelerin doğal düşmanları olan tavuk, bıldırcın ve güvercin gibi kanatlı hayvanları korumak da önemlidir.”dedi.
“HAYVANLARDA HASTALIKLARA NEDEN OLMUYORLAR”
Keneler hakkında genel bilgiler de veren Yılmaz, kenelerin hayvanlarda hastalıklara neden olmadığını söyledi. Yılmaz, “Keneler insan ve hayvan vücudunda yaşayan canlılardır. Hayatlarını ektoparazit olarak sürdürürler ve kan emerek yaşarlar. Kan emmedikleri zaman yaşama şansları yoktur. Daha çok insanlarda hastalığa neden olurlar. Hayvanlarda hastalıklara neden olmuyorlar. Kenelerin çoğaldığı aylar genellikle bahar ve yaz aylarıdır. Kış aylarında ise kuytu alanlarda saklanırlar. Yaz aylarında, insanların ve hayvanların üzerinde kan emerek hayatlarını sürdürürler. Vücutlarının 100 veya 200 katı kadar kan emebilirler. Bu süreçte, hastalığa neden olan salgılarını insan vücuduna bırakırlar. Kene, yapıştığı yerde hemen o anda bulaştırması söz konusu değil. Girdiği yerde 24 saat kadar kalabilir. Kan emme işlemi tamamlandıktan sonra kendiliğinden düşer, ancak bu süre zarfında hastalık etkeni olan virüsü insana bulaştırabilir.”ifadelerini kullandı.(Haber: Mehmet Efecan HIDIROĞLU)
