Trakya Üniversitesi (TÜ) Edirne Gülü ve Kırmızısı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Nilgün Becenen, yapılan bilimsel araştırmalarla ‘Edirne Kırmızısı’nın doğal kaynağının yeniden üretildiğini ve kullanım alanlarının hızla genişlediğini söyledi.
Doç. Dr. Becenen, Edirne kırmızısının kente özgü kültürel bir miras olduğunu belirterek, “Üniversitemiz bünyesinde yaptığımız projelerle bu rengi yeniden yaşatmayı başardık. İlk olarak farkındalık çalışmaları yürüttük, ardından rengi elde ettiğimiz kök boya bitkisinin (rubia tinctorum) deneme ekimlerini gerçekleştirdik. Yüzlerce deneme sonunda orijinal formülüne ulaştık.” dedi.
Kök boya bitkisinin tarımsal üretiminin başladığını kaydeden Becenen, bu ürünün bölgedeki çiftçiler için yeni bir gelir kaynağı olabileceğini vurguladı:
“Bu bitkiyi ayçiçeği ya da buğdayın alternatifi olarak değil, tarımsal çeşitliliği artıran tamamlayıcı bir ürün olarak görüyoruz. Üç yıl boyunca hasadı yapılabiliyor ve köklerinde 30 farklı renk tonu bulunuyor. Alerjen ya da kanserojen bir madde içermiyor, tamamen doğal bir kaynak. Çiftçimize katma değer sağlayacak bir ürün haline gelebilir.”
Edirne kırmızısının hem kültürel hem ekonomik açıdan önemli bir potansiyel taşıdığını ifade eden Becenen, bu doğal boyanın artık farklı sektörlerde değerlendirilmeye başladığını söyledi:
“Edirne kırmızısını tekstil ürünlerinde, ev dekorasyonunda, çini sanatında, ahşap boyamada ve çok sayıda alanda kullanabiliyoruz. Düz boya olarak olduğu kadar baskı yöntemiyle de uygulanabilir hale geldi. Her ortama uyum sağlayan, canlı, kalıcı ve doğal bir boya.”
15.yüzyılda Edirne’de geliştirilen Edirne kırmızısı, bir dönem Osmanlı’dan Avrupa’ya casusluk yoluyla taşınan formülüyle tanındı. 18. yüzyılda Fransa’da “Rouge d’Adrinople” adıyla üretilmeye başlayan renk, Avrupa tekstil sanayisinde büyük ilgi gördü.
Zamanla unutulan bu renk, Trakya Üniversitesi’nin çalışmalarıyla yeniden kente kazandırılıyor. Becenen, “Edirne kırmızısı yalnızca bir boya değil, bu şehrin tarihine, sanatına ve üretim kültürüne damga vurmuş bir simge. Şimdi bu mirası geleceğe taşımak için çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.(Haber:Gülşah AK)
