Milli Saraylar Başkanlığı tarafından yürütülen kapsamlı ihya çalışmalarıyla Edirne Sarayı yeniden ayağa kaldırılırken, projede planlanan çalışmaların yüzde 50’si tamamlandı. Milli Saraylar Başkanı Yasin Yıldız, gazetecilere yaptığı açıklamada, Edirne Sarayı’ndaki ihya çalışmalarında önemli aşamaların tamamlandığını belirterek, projenin 2027’nin sonunda tamamlanacağını açıkladı.
Deprem, yangın, işgal ve savaşlar nedeniyle büyük ölçüde tahrip olan Edirne Sarayı, Milli Saraylar Başkanlığı’nın bilimsel ve titiz restorasyon çalışmalarıyla yeniden canlanıyor. 18 Ekim 2022’de Cumhurbaşkanlığı onayıyla Milli Saraylar Başkanlığı’na devredilen saray alanında yürütülen çalışmalar, kentin tarihî mirasını geleceğe taşımayı amaçlıyor.
Yaklaşık bin 200 dönümlük Sarayiçi yerleşkesinde dört ana etap halinde yürütülen master plan kapsamında; saray yapılarının restorasyonu, Mahmudiye bölgesinde müzecilik uygulamaları, doğal yaşam alanlarının düzenlenmesi ve tarihî bahçelerin ihyası eş zamanlı olarak sürdürülüyor.
Edirne Sarayı’nın simge yapılarından biri olan Cihannüma Kasrı’nda restorasyonda sona yaklaşıldı. Tunca Nehri kıyısında yer alan yapıda bin 500 metreküp taş duvar örülürken, çelik gergiler ve beden duvarı güçlendirmeleriyle yapı sağlamlaştırıldı. Mermer söveler ve ahşap doğramalar tamamlanırken, özgün taş zemin döşemelerinde son aşamaya gelindi. Altı katlı kasrın kule bölümündeki Cihannüma Odası oluşturuldu, külah çatının tamamlanmasıyla yapının 46,20 metre yüksekliğiyle Edirne siluetindeki yerini alması hedefleniyor.
Sarayın ikinci avlusu olan ve “Kum Meydanı” olarak bilinen bölümde de önemli ilerleme kaydedildi. Özgün temeller üzerine yükseltilen 310 metrelik avlu duvarları ile Matbah-ı Amire arkasındaki 240 metrelik duvar restore edilerek toplam 550 metrelik avlu duvarı tamamlandı. Kum Meydanı’ndan Has Bahçe’ye açılan demir kapı da yeniden ihya edildi.
İkinci avluda yer alan Arz Odası, Babüssaade Girişi ve Kum Kasrı’nın beden duvarları özgün haline kavuşturuldu. Ahşap çatılar ve duvarlar tamamlanırken, kurşun örtü ve revaklardaki çalışmalar sürüyor. Arz Odası’nı çevreleyen ahşap sütunlu revaklar bitirilirken, zemin kaplama ve tezyinat çalışmaları devam ediyor.
Has Ahırlar olarak bilinen ve geçmişte ahır ile silah deposu olarak kullanılan yapıda da restorasyon sürüyor. Temel güçlendirme, özgün zemin döşemelerinin ortaya çıkarılması ve çatı sökümü tamamlanırken, yeniden çatı teşkili ve ahşap doğrama imalatları eş zamanlı yürütülüyor.
Yakın döneme kadar cezaevi olarak kullanılan 19. yüzyıl yapısı Mahmudiye Kışlası ise müze ve kültür merkezine dönüştürülüyor. Yaklaşık 20 bin metrekare kapalı alan ve 80 bin metrekare bahçeye sahip yapı, tamamlandığında Edirne Sarayı’na ait eserlerin sergileneceği bir müze ile seminer, sergi ve atölyelerin yer alacağı bir kültür merkezi olarak hizmet verecek.
Milli Saraylar Bilim ve Değerlendirme Kurulu rehberliğinde sürdürülen çalışmalarda mimar, mühendis, restoratör ve uzmanlardan oluşan günlük ortalama 500 kişilik ekip görev yapıyor. Edirne Sarayı’ndaki ihya çalışmaları tamamlandığında, Osmanlı’nın önemli başkentlerinden biri olan Edirne’nin tarihî kimliği yeniden görünür hale gelirken, alanın kültür ve turizm açısından önemli bir cazibe merkezi olması hedefleniyor.
Milli Saraylar Başkanı Yasin Yıldız, gazetecilere yaptığı açıklamada, Edirne Sarayı’ndaki ihya çalışmalarında önemli aşamaların tamamlandığını belirterek, projenin gelecek yıl sonunda bütüncül olarak tamamlanacağını açıkladı.
Milli Saraylar Başkanı Yasin Yıldız, Edirne Sarayı’nda devam eden ihya çalışmalarıyla ilgili gazetecilere açıklamalarda bulundu. 93 Harbi ile başlayan süreçte büyük ölçüde tahrip olan Edirne Sarayı’nın, bilimsel ve planlı çalışmalarla yeniden ayağa kaldırıldığını ifade eden Yıldız, projenin Türkiye’de yürütülen en kapsamlı tarihi eser ihya projelerinden biri olduğunu söyledi.
Master plan doğrultusunda etap etap sürdürülen çalışmalarda önemli ilerleme kaydedildiğini belirten Yıldız, Saray-ı Cedide-i Amire alanında 11 yapıda restorasyonun devam ettiğini aktardı. Su Maksemi ve Namazgâh’taki çalışmaların tamamlandığını kaydeden Yıldız, Cihannüma Kasrı, Kum Hamamı, Arz Odası ve Bab-ı Saade’deki çalışmaların ise bir-iki ay içinde tamamlanacak aşamaya geldiğini dile getirdi. Daha önce restore edilen Matbah-ı Amire, Kum Hamamı ve Adalet Kasrı’nın da yeniden ele alındığını ifade etti.
Önümüzdeki süreçte Alay Meydanı ve Çeşme Meydanı’nda da çalışmalara başlanacağını açıklayan Yıldız, ihya projesinin ikinci etabının Mahmudiye Kışlası’nda yürütüleceğini söyledi. Daha önce cezaevi olarak kullanılan ve yaklaşık 80 bin metrekarelik alan üzerine kurulu Mahmudiye Kışlası’nın büyük bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Yıldız, yapının tamamlanmasının ardından seçkin Milli Saraylar koleksiyonlarının sergileneceği bir müze, Milli Saraylar Araştırma Merkezi’nin bir bölümü ve Edirne’nin kültürel mirasına odaklanan nitelikli bir kütüphanenin burada yer alacağını belirtti.
İhyanın üçüncü etabında ise peyzaj düzenlemelerinin gerçekleştirileceğini ifade eden Yıldız, çalışmaların çevreyle uyumlu şekilde sürdürüleceğini kaydetti.
Projeye verdiği destek dolayısıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür eden Yıldız, Edirne Sarayı İhya Projesi’nin yalnızca Türkiye için değil, uluslararası ölçekte de örnek bir kültürel miras çalışması olacağını söyledi. Çalışmaların gelecek yılın sonunda tamamlanmasının hedeflendiğini açıklayan Yıldız, Has Bahçe alanında kaldığı için taşınması planlanan Kırkpınar Yağlı Güreşleri Er Meydanı’nın ise mevcut konumuna yakın bir bölgede yeniden inşa edileceğini sözlerine ekledi.(Haber: Hasan Yiğit KONAKLILAR)
