Tarihi Arasta Çarşısı Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Adem Bayrak ise “Görüşmelerden sonuç alamazsak Perşembe Vakıflar Bölge Müdürlüğünün önüne çarşı esnafları olarak yazar kasaları bırakmayı hedefliyoruz” diye konuştu. Çarşı Muhasip Üyesi Onur Özcan, “Vakıflar bölge müdürünü ziyaretimizde kiraların ödenemez noktaya geldiğini bildirdiğimizde bize ‘Yüksek bulan anahtarı teslim etsin” diye cevap verdiğini söyledi.
Haber-Fotoğraf: Umut IŞIK
Çarşı esnaflarının dükkanlarını açtıktan sonra bereket duası yapıldı. Duanın ardından basın açıklamasında konuşan Arasta Çarşısı muhasip üyesi Onur Özcan, “Bizi burada istemiyorsa kendisi gitsin. Biz Edirne olarak vakıflar bölge müdürünü burada istemiyoruz. Bilindiği üzere Vakıflar Bölge Müdürlüğü 2020 yılı için düzenlediği yeni kira sözleşmelerinde fahiş denecek zamlar uygulamıştır. Yüzde 100’ün üzerine varan söz konusu zamlar ne akla, ne adalete ne de vicdana sığar. Bu hamle zaten zor durumda olan esnafı tamamen bitirme hamlesidir. Hal böyle iken Vakıflar Bölge Müdürü Osman Güneren’in medyaya verdiği demeci hayretler içerisinde okuduk. Sadece 18 dükkâna yüzde 100’ün üzerinde zam uyguladığını söyleyen sayın bölge müdürü kamuoyunu bilinçli olarak yanlış yönlendirmeye ve olayı ört bas etmeye çalışmaktadır. Sayın bölge müdürüne hatırlatmak isteriz ki sadece Arasta Çarşısı’nda 79 dükkânın 12’si yüzde 100’ün üzerinde zamla karşı karşıya kalmıştır. Yine çarşıdan örnek vermek gerekirse 1003 lira kirası olan arkadaşlarımız 2000 liraya yükseltilmişlerdir. Bu arkadaşlarımızın zam oranı da yüzde 99,4’tür. Sayın müdür bu durumda olanları göz ardı ederek kamuoyunu yanıltmaya çalışmaktadır. Çarşımızda yüzde 90 ve üzeri zam uygulanan 20 dükkân vardır. Kaldı ki enflasyonun yüzde 10,6 açıklandığı bir ortamda yüzde 50 kira artışı bile, fahiş olarak nitelendirilebilir. Bu açıdan baktığımızda yine çarşımızda 46 dükkâna yüzde 50 ve üzeri zam uygulanmıştır” diye konuştu.
RAYİÇ BEDELİ KONUSU
Bir başka tartışma konusu ise emsal rayiç bedeller olduğunu belirten Özcan, “ Vakıflar Bölge Müdürü, Selimiye Arastası ve Ali Paşa Çarşısının ekspertiz raporu ile hazırlanan rayiç bedelin 3 bin 500 lira olduğunu söylüyor. Bize gönderilen kira kontratlarında dükkânların metrekarelerinin bile doğru yazılmadığı göz önüne alınırsa bu raporların ne kadar sağlıklı olduğu akıllarda soru işareti bırakacaktır. Ayrıca geçtiğimiz yıl sıfır artı sıfır olarak gözüken dükkânlar bu yıl her ne hikmetse bu yıl bir artı sıfır oldular. Sormak istiyoruz bu dükkânlar bir yılda doğurdular mı? “ diye sordu.
“SAYIN BU MÜDÜR BU ANAHTARLARI NE YAPACAKTIR?”
Özcan, “Sayın müdür, Edirne esnafından ne istiyorsunuz. Edirne esnafını cezalandırmak mı istiyorsunuz? Yine sayın bölge müdürü tarihi çarşıların kentin, ticari kapasitesi en yüksek çarşılar olduğunu söylemiştir. Osman müdür, 6 yıldır çarşımıza uğramadığı için ya hayal görmektedir ya da yanlış bilgilendirilmektedir. Edirne’de en çok alış verişin yapıldığı çarşılar Erasta AVM ve Margi Outletttir. Dolayısıyla buradan bir kez daha davet edelim: Sayın müdür zahmet edip bir çayımızı içmeye gelirseniz, esnafın halini yerinde gözlemleyebilirsiniz.
Son söz olarak diyoruz ki; biz 12 saatin üzerinde çalışan, evine alın teriyle ekmek götüren esnaflarız. Biz vergilerini düzenli ödeyen orta direğiz. Biz ayrıcalık istemiyoruz. Devletimizin açıkladığı ve diğer şehirlerde de uygulanan tefe-tüfe oranı neyse, onun uygulanmasını talep ediyoruz. Yüksek kira ödeyen arkadaşlarımızın da daha az oranda zamma uğramasını istiyoruz.
Tekrar hatırlatmak isteriz ki; vakıfların da düstur edindiği gibi: İnsanı yaşat ki devlet yaşasın. Lütfen bizim ekmeğimize kan doğramayın, lütfen yeniden insanı yaşatmayı deneyin.
Bizim esnaf olarak en çok rahatsız olduğumuz konu şu ki; biz derdimizi anlatmaya sayın müdüre gittiğimizde bize verdiği tepki şu şekilde ‘beğenmiyorsanız bırakın kardeşim anahtarları bırakabilirsiniz, dava açabilirsiniz’ devletin burada görevlendirdiği müdüre yakışamayan konuşmalar. Hiçbir zaman bize yapıcı olmadı. Bizi burada istemiyorsa kendisi gitsin. Biz Edirne olarak vakıflar bölge müdürünü burada istemiyoruz.
Arasta Çarşısı Dernek Başkanı Adem Bayrak, “Bundan sonra aşağıdan yukarı kadar herkese gideceğiz. Valimizle, müdürümüzle, milletvekillerimizle görüştük. Herhangi bir sonuç alamadık. Bugün bir görüşmemiz var. Bu görüşmeden sonra Perşembe Vakıflar Bölge Müdürlüğünün önüne çarşı esnafları olarak yazar kasaları bırakmayı hedefliyoruz. Umarız bir adım geri atılır. Yüksek fahiş rakamlarda kira ödemeyiz. En yüksek kira bedeli 6 bin lira sadece o baz alınıyor. CHP Milletvekilimiz Okan Gaytancıoğlu, İYİ Parti Milletvekilimiz Orhan Çakırlar defalarca TBMM dile getirdiler. AK Parti Milletvekilimiz Fatma Aksal çok ilgilenmedi demek yanlış olur ama kaçıyor yani kaçmamasını talep ediyoruz. En çok bizim yanımızda durması gereken iktidar partimizin Milletvekili Sayın Milletvekilimiz Fatma Hanımı davet ettik icabet etmedi. Buraya geldiğinde olayları kendisine dile getirdik. Hiçbir yanıt alamadık. Alamadığımız gibi ilgilenmediğini düşünüyoruz. Biz AK Parti Milletvekilimiz Fatma Aksal’ı çarşımıza tekrar davet ediyoruz. Bizimle ilgilensin bizim derdimize deva olsun yarın seçimler geliyor. Bu seçimlerde bir müdür gideceğine 50 bin tane 150 bin tane oy gidecek bunu düşünerek hareket etsin. Bir müdür gider yerine başka biri gelir ama Edirne halkı buradadır. Lütfen ona göre hareket edilsin” ifadelerini kullandı.
“KALORİFERİMİZ YOK, ISITMA TERTİBATIMIZ YOK”
Arasta çarşı esnafı Refik Boz da “Bizim ekmeğimizle oynamasınlar kendileri makamlarda oturuken sıcacık odalarında kahvesini, çayını içiyor. Biz burada zor şartlar altında kaloriferimiz yok, ısıtma tertibatımız yok. Bu şartlar altında biz hizmet vermeye çalışıyoruz. Biz bu çarşıyı esnaflar olarak ayakta tutuyoruz. 31 yıldır bu çarşıda esnaflık yapıyorum. Affedersiniz eşekler dolaşıyordu. Vakıflar bize sokaklardan gelin buralardan dükkan tutun. Kiralayın diyorlardı. Buraları derleyip toparladık bu hale getirdik. 20 sene önce bir tadilat yaptılar. Çarşının altında 2,5 metre bir kanalizasyon yaptılar. Duvarlarda çatlarlar oluştu. Bunu vakıflar yaptı. Biz söylediğimiz zaman bize söyledikleri ‘çok biliyorsanız kendiniz yapın’ bu işleri boş insanlar o koltuklarda oturuyor. Evet, biz esnafız biliyoruz. Eskiden müdürler gelir bizim çayımızı, kahvemizi içerdi. Muhabbet sohbet ederdik. Tepeden bakma ile bu işler yürümez” dedi.
“EDİRNE'DE VAKIF TAŞINMAZLARI KİRALARINA YAPILAN ZAM”
Edirne Vakıflar Bölge Müdürü Osman Güneren, ildeki tüm vakıf kiracılarına yüksek oranda zamlar yapıldığı haberlerinin doğru olmadığını, rayiç bedel altında kalan 299 kiracıdan 18'ine yüzde yüz ve üzerinde zam yapıldığını belirtti.
Güneren, gazetecilere yaptığı açıklamada, söz konusu taşınmazların kentin turizmi ve ticareti noktasında en hareketli yerlerden Alipaşa, Arasta ve Bedesten çarşılarındaki "akar" niteliğindeki vakıf malları olduğunu söyledi.
Günün emsal ve rayici gözetilerek kiraya verilen akarların gelirlerinin hayır işleri ile kültürel varlıkların tamir ve bakımında kullanıldığını anlatan Güneren, "Bu amaçla Vakıflar Genel Müdürlüğünün en önemli görevlerinden biri de akar nitelikli taşınmazların günün emsal ve rayicini dikkate alarak, basiretli bir idareci gibi davranmak suretiyle değerlendirilmesini sağlamaktır." dedi.
- Kira artışları öncesi ekspertiz yapılıyor
Vakıflar Genel Müdürlüğü olarak vakıf eseri olması hassasiyeti ile sürekli ekspertiz çalışması yaptırdıklarını belirten Güneren, şunları kaydetti:
"Yaptığımız ekspertiz çalışmalarında Selimiye Arastası ve Alipaşa Çarşısı'nın emsal, rayiç kira bedellerinin 3 bin, 3 bin 500 lira bandında dolaştığını tespit etmiş durumdayız. Ayrıca bu çarşılarımızda şu anda 6 bin, 5 bin, 4 bin, 3 bin 500, 3 bin liraya kira sözleşmesi yapmak suretiyle ticaretini yürüten kiracılarımız mevcut. 2020 yılı kira artışlarını gerçekleştirirken, emsal ve rayicin çok altında kalan bedellerle ilgili bir uyarlama yapma ihtiyacı duyduk. Bu kapsamda bahsettiğimiz çarşılardaki kira bedelinin minimum 2 bin lira düzeyinde olması gerektiği kanaatine vardık. Bu kanaate hem sözleşmeye bağlı kiracılarımızın ödediği bedeller hem de yaptığımız ekspertiz çalışmaları sonrasında vardık. Yüzde 263 gibi bir zam yapıldığına ilişkin haberler yapıldı, böyle bir artış olmadı. Tarihi çarşılarda 299 kiracımız var, kirası rayicin altında kalan 18’ine yüzde yüz ve üzeri kira artışı yapıldı."
Güneren, kirası 2 bin liranın altında olan kiracılara yüzde 50 ile yüzde 100 arasında, kirası 2 binin üzerindeki kiracılara da TÜFE oranında yüzde 16 civarında zam yapıldığını vurguladı.
Uygulamayla, çarşı için oluşan emsal ve rayiç dikkate alınarak, oluşan dengesizlik ve adaletsizliğin giderilmeye çalışıldığını ifade eden Güneren, şöyle konuştu:
"Elbette bunu yaparken, Vakıflar Genel Müdürlüğü basiretli davranmak, akar fonksiyonuna sahip, bu şekilde vakfedilmiş, yani gelir elde etmek için vakfedilmiş taşınmazları da günün emsal ve rayicine göre kiraya vermek yükümlülüğündedir. Burada yapılan işlemin vakıf hak ve hukukunu korumak, hakkaniyeti gözetme noktasında bir işlevi olduğunu düşünmekteyiz. Vakıf taşınmazlarında kira artışlarında vakıf ruhu gözetiliyor."
Haber-Fotoğraf: Umut IŞIK
Çarşı esnaflarının dükkanlarını açtıktan sonra bereket duası yapıldı. Duanın ardından basın açıklamasında konuşan Arasta Çarşısı muhasip üyesi Onur Özcan, “Bizi burada istemiyorsa kendisi gitsin. Biz Edirne olarak vakıflar bölge müdürünü burada istemiyoruz. Bilindiği üzere Vakıflar Bölge Müdürlüğü 2020 yılı için düzenlediği yeni kira sözleşmelerinde fahiş denecek zamlar uygulamıştır. Yüzde 100’ün üzerine varan söz konusu zamlar ne akla, ne adalete ne de vicdana sığar. Bu hamle zaten zor durumda olan esnafı tamamen bitirme hamlesidir. Hal böyle iken Vakıflar Bölge Müdürü Osman Güneren’in medyaya verdiği demeci hayretler içerisinde okuduk. Sadece 18 dükkâna yüzde 100’ün üzerinde zam uyguladığını söyleyen sayın bölge müdürü kamuoyunu bilinçli olarak yanlış yönlendirmeye ve olayı ört bas etmeye çalışmaktadır. Sayın bölge müdürüne hatırlatmak isteriz ki sadece Arasta Çarşısı’nda 79 dükkânın 12’si yüzde 100’ün üzerinde zamla karşı karşıya kalmıştır. Yine çarşıdan örnek vermek gerekirse 1003 lira kirası olan arkadaşlarımız 2000 liraya yükseltilmişlerdir. Bu arkadaşlarımızın zam oranı da yüzde 99,4’tür. Sayın müdür bu durumda olanları göz ardı ederek kamuoyunu yanıltmaya çalışmaktadır. Çarşımızda yüzde 90 ve üzeri zam uygulanan 20 dükkân vardır. Kaldı ki enflasyonun yüzde 10,6 açıklandığı bir ortamda yüzde 50 kira artışı bile, fahiş olarak nitelendirilebilir. Bu açıdan baktığımızda yine çarşımızda 46 dükkâna yüzde 50 ve üzeri zam uygulanmıştır” diye konuştu.
RAYİÇ BEDELİ KONUSU
Bir başka tartışma konusu ise emsal rayiç bedeller olduğunu belirten Özcan, “ Vakıflar Bölge Müdürü, Selimiye Arastası ve Ali Paşa Çarşısının ekspertiz raporu ile hazırlanan rayiç bedelin 3 bin 500 lira olduğunu söylüyor. Bize gönderilen kira kontratlarında dükkânların metrekarelerinin bile doğru yazılmadığı göz önüne alınırsa bu raporların ne kadar sağlıklı olduğu akıllarda soru işareti bırakacaktır. Ayrıca geçtiğimiz yıl sıfır artı sıfır olarak gözüken dükkânlar bu yıl her ne hikmetse bu yıl bir artı sıfır oldular. Sormak istiyoruz bu dükkânlar bir yılda doğurdular mı? “ diye sordu.
“SAYIN BU MÜDÜR BU ANAHTARLARI NE YAPACAKTIR?”
Özcan, “Sayın müdür, Edirne esnafından ne istiyorsunuz. Edirne esnafını cezalandırmak mı istiyorsunuz? Yine sayın bölge müdürü tarihi çarşıların kentin, ticari kapasitesi en yüksek çarşılar olduğunu söylemiştir. Osman müdür, 6 yıldır çarşımıza uğramadığı için ya hayal görmektedir ya da yanlış bilgilendirilmektedir. Edirne’de en çok alış verişin yapıldığı çarşılar Erasta AVM ve Margi Outletttir. Dolayısıyla buradan bir kez daha davet edelim: Sayın müdür zahmet edip bir çayımızı içmeye gelirseniz, esnafın halini yerinde gözlemleyebilirsiniz.
Son söz olarak diyoruz ki; biz 12 saatin üzerinde çalışan, evine alın teriyle ekmek götüren esnaflarız. Biz vergilerini düzenli ödeyen orta direğiz. Biz ayrıcalık istemiyoruz. Devletimizin açıkladığı ve diğer şehirlerde de uygulanan tefe-tüfe oranı neyse, onun uygulanmasını talep ediyoruz. Yüksek kira ödeyen arkadaşlarımızın da daha az oranda zamma uğramasını istiyoruz.
Tekrar hatırlatmak isteriz ki; vakıfların da düstur edindiği gibi: İnsanı yaşat ki devlet yaşasın. Lütfen bizim ekmeğimize kan doğramayın, lütfen yeniden insanı yaşatmayı deneyin.
Bizim esnaf olarak en çok rahatsız olduğumuz konu şu ki; biz derdimizi anlatmaya sayın müdüre gittiğimizde bize verdiği tepki şu şekilde ‘beğenmiyorsanız bırakın kardeşim anahtarları bırakabilirsiniz, dava açabilirsiniz’ devletin burada görevlendirdiği müdüre yakışamayan konuşmalar. Hiçbir zaman bize yapıcı olmadı. Bizi burada istemiyorsa kendisi gitsin. Biz Edirne olarak vakıflar bölge müdürünü burada istemiyoruz.
Arasta Çarşısı Dernek Başkanı Adem Bayrak, “Bundan sonra aşağıdan yukarı kadar herkese gideceğiz. Valimizle, müdürümüzle, milletvekillerimizle görüştük. Herhangi bir sonuç alamadık. Bugün bir görüşmemiz var. Bu görüşmeden sonra Perşembe Vakıflar Bölge Müdürlüğünün önüne çarşı esnafları olarak yazar kasaları bırakmayı hedefliyoruz. Umarız bir adım geri atılır. Yüksek fahiş rakamlarda kira ödemeyiz. En yüksek kira bedeli 6 bin lira sadece o baz alınıyor. CHP Milletvekilimiz Okan Gaytancıoğlu, İYİ Parti Milletvekilimiz Orhan Çakırlar defalarca TBMM dile getirdiler. AK Parti Milletvekilimiz Fatma Aksal çok ilgilenmedi demek yanlış olur ama kaçıyor yani kaçmamasını talep ediyoruz. En çok bizim yanımızda durması gereken iktidar partimizin Milletvekili Sayın Milletvekilimiz Fatma Hanımı davet ettik icabet etmedi. Buraya geldiğinde olayları kendisine dile getirdik. Hiçbir yanıt alamadık. Alamadığımız gibi ilgilenmediğini düşünüyoruz. Biz AK Parti Milletvekilimiz Fatma Aksal’ı çarşımıza tekrar davet ediyoruz. Bizimle ilgilensin bizim derdimize deva olsun yarın seçimler geliyor. Bu seçimlerde bir müdür gideceğine 50 bin tane 150 bin tane oy gidecek bunu düşünerek hareket etsin. Bir müdür gider yerine başka biri gelir ama Edirne halkı buradadır. Lütfen ona göre hareket edilsin” ifadelerini kullandı.
“KALORİFERİMİZ YOK, ISITMA TERTİBATIMIZ YOK”
Arasta çarşı esnafı Refik Boz da “Bizim ekmeğimizle oynamasınlar kendileri makamlarda oturuken sıcacık odalarında kahvesini, çayını içiyor. Biz burada zor şartlar altında kaloriferimiz yok, ısıtma tertibatımız yok. Bu şartlar altında biz hizmet vermeye çalışıyoruz. Biz bu çarşıyı esnaflar olarak ayakta tutuyoruz. 31 yıldır bu çarşıda esnaflık yapıyorum. Affedersiniz eşekler dolaşıyordu. Vakıflar bize sokaklardan gelin buralardan dükkan tutun. Kiralayın diyorlardı. Buraları derleyip toparladık bu hale getirdik. 20 sene önce bir tadilat yaptılar. Çarşının altında 2,5 metre bir kanalizasyon yaptılar. Duvarlarda çatlarlar oluştu. Bunu vakıflar yaptı. Biz söylediğimiz zaman bize söyledikleri ‘çok biliyorsanız kendiniz yapın’ bu işleri boş insanlar o koltuklarda oturuyor. Evet, biz esnafız biliyoruz. Eskiden müdürler gelir bizim çayımızı, kahvemizi içerdi. Muhabbet sohbet ederdik. Tepeden bakma ile bu işler yürümez” dedi.
“EDİRNE'DE VAKIF TAŞINMAZLARI KİRALARINA YAPILAN ZAM”
Edirne Vakıflar Bölge Müdürü Osman Güneren, ildeki tüm vakıf kiracılarına yüksek oranda zamlar yapıldığı haberlerinin doğru olmadığını, rayiç bedel altında kalan 299 kiracıdan 18'ine yüzde yüz ve üzerinde zam yapıldığını belirtti.
Güneren, gazetecilere yaptığı açıklamada, söz konusu taşınmazların kentin turizmi ve ticareti noktasında en hareketli yerlerden Alipaşa, Arasta ve Bedesten çarşılarındaki "akar" niteliğindeki vakıf malları olduğunu söyledi.
Günün emsal ve rayici gözetilerek kiraya verilen akarların gelirlerinin hayır işleri ile kültürel varlıkların tamir ve bakımında kullanıldığını anlatan Güneren, "Bu amaçla Vakıflar Genel Müdürlüğünün en önemli görevlerinden biri de akar nitelikli taşınmazların günün emsal ve rayicini dikkate alarak, basiretli bir idareci gibi davranmak suretiyle değerlendirilmesini sağlamaktır." dedi.
- Kira artışları öncesi ekspertiz yapılıyor
Vakıflar Genel Müdürlüğü olarak vakıf eseri olması hassasiyeti ile sürekli ekspertiz çalışması yaptırdıklarını belirten Güneren, şunları kaydetti:
"Yaptığımız ekspertiz çalışmalarında Selimiye Arastası ve Alipaşa Çarşısı'nın emsal, rayiç kira bedellerinin 3 bin, 3 bin 500 lira bandında dolaştığını tespit etmiş durumdayız. Ayrıca bu çarşılarımızda şu anda 6 bin, 5 bin, 4 bin, 3 bin 500, 3 bin liraya kira sözleşmesi yapmak suretiyle ticaretini yürüten kiracılarımız mevcut. 2020 yılı kira artışlarını gerçekleştirirken, emsal ve rayicin çok altında kalan bedellerle ilgili bir uyarlama yapma ihtiyacı duyduk. Bu kapsamda bahsettiğimiz çarşılardaki kira bedelinin minimum 2 bin lira düzeyinde olması gerektiği kanaatine vardık. Bu kanaate hem sözleşmeye bağlı kiracılarımızın ödediği bedeller hem de yaptığımız ekspertiz çalışmaları sonrasında vardık. Yüzde 263 gibi bir zam yapıldığına ilişkin haberler yapıldı, böyle bir artış olmadı. Tarihi çarşılarda 299 kiracımız var, kirası rayicin altında kalan 18’ine yüzde yüz ve üzeri kira artışı yapıldı."
Güneren, kirası 2 bin liranın altında olan kiracılara yüzde 50 ile yüzde 100 arasında, kirası 2 binin üzerindeki kiracılara da TÜFE oranında yüzde 16 civarında zam yapıldığını vurguladı.
Uygulamayla, çarşı için oluşan emsal ve rayiç dikkate alınarak, oluşan dengesizlik ve adaletsizliğin giderilmeye çalışıldığını ifade eden Güneren, şöyle konuştu:
"Elbette bunu yaparken, Vakıflar Genel Müdürlüğü basiretli davranmak, akar fonksiyonuna sahip, bu şekilde vakfedilmiş, yani gelir elde etmek için vakfedilmiş taşınmazları da günün emsal ve rayicine göre kiraya vermek yükümlülüğündedir. Burada yapılan işlemin vakıf hak ve hukukunu korumak, hakkaniyeti gözetme noktasında bir işlevi olduğunu düşünmekteyiz. Vakıf taşınmazlarında kira artışlarında vakıf ruhu gözetiliyor."
