Günlük yaşamda bilgisayar, tablet ve akıllı telefon kullanımının artmasıyla birlikte uzmanlar, ekran başında geçirilen sürenin yalnızca göz sağlığını değil, kalp sağlığını da etkileyebileceği konusunda uyarıyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ahmet Okyay, son dönemde sıkça gündeme gelen “ekran apnesi”nin, özellikle uzun süre dijital cihaz kullanan bireylerde fark edilmeden ortaya çıkan bir solunum alışkanlığı olduğunu belirtti.
Ekran karşısında geçirilen uzun süreler boyunca birçok kişinin farkında olmadan nefesini tuttuğunu ya da yüzeysel nefes aldığını ifade eden Okyay, bu durumun zamanla kalp üzerinde ciddi bir yük oluşturabileceğine dikkat çekti.
“ODAKLANIRKEN NEFES KONTROLÜ KAYBOLUYOR”
Ekran apnesinin çoğu zaman fark edilmediğini vurgulayan Okyay, özellikle yoğun dikkat gerektiren işlerde çalışan kişilerde bu durumun daha sık görüldüğünü söyledi. Bilgisayar başında çalışma, telefon ekranına odaklanma ya da uzun süre metin okuma sırasında bireylerin istemsiz şekilde nefesini tutabildiğini belirten Okyay, bu durumun gün içinde defalarca tekrarlandığında vücutta stres tepkisini artırdığını ifade etti.
Bu alışkanlığın masa başı çalışanlar, öğrenciler, yazılım geliştiriciler ve tasarımcılar gibi gruplarda daha yaygın görüldüğünü belirten Okyay, konunun hafife alınmaması gerektiğini vurguladı.
KALP VE TANSİYON ÜZERİNDE ETKİLİ
Ekran apnesinin fizyolojik etkilerine değinen Okyay, kısa süreli nefes duraksamalarının bile vücutta çeşitli değişimlere yol açabileceğini belirtti. Bu durumun kandaki oksijen seviyesinde dalgalanmalara, karbondioksit artışına ve stres yanıtının tetiklenmesine neden olabileceğini ifade eden Okyay, kalp ritminde düzensizlik ve tansiyon yükselmesi riskine de dikkat çekti.
Özellikle son yıllarda masa başı çalışma oranının artmasıyla birlikte çarpıntı, göğüs sıkışması ve nefes darlığı gibi şikayetlerle başvuran hasta sayısında artış gözlendiğini belirten Okyay, ekran karşısındaki alışkanlıkların bu tabloda etkili olabileceğini söyledi.
RİSK GRUPLARI DAHA DİKKATLİ OLMALI
Günde uzun saatler ekran kullanan bireylerde riskin daha yüksek olduğunu ifade eden Okyay, özellikle yoğun stres altında çalışanlar, uyku düzeni bozuk olanlar ve sosyal medya kullanım süresi yüksek gençlerin dikkatli olması gerektiğini belirtti.
“NEFES MOLASI” ÖNERİSİ
Göz sağlığı için önerilen 20-20-20 kuralının önemli olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını dile getiren Okyay, buna ek olarak “nefes molası” verilmesini önerdi. Her 20 dakikada bir kısa süreli derin nefes egzersizleri yapılmasının kalp üzerindeki yükü azaltabileceğini belirten Okyay, doğru oturuş pozisyonunun da büyük önem taşıdığını ifade etti.
BASİT ÖNLEMLERLE RİSK AZALTILABİLİR
Günlük yaşamda yapılacak küçük değişikliklerle ekran apnesinin etkilerinin azaltılabileceğini belirten Okyay, nefes farkındalığı geliştirilmesi, düzenli hareket molaları verilmesi, yürüyüş yapılması ve uyku düzenine dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.
Teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası olduğunu ancak bilinçli kullanımın büyük önem taşıdığını vurgulayan Okyay, ekran apnesinin çoğu kişi tarafından fark edilmeyen “sessiz bir risk” olduğunu belirterek, dijital yaşamın getirdiği bu tür sağlık sorunlarına karşı farkındalık oluşturulması gerektiğini ifade etti.
(Haber Gülşah AK)
