Teknolojinin hayatımızın merkezine yerleşmesiyle birlikte cep telefonları artık neredeyse günün her anında elimizde. Ancak özellikle gece saatlerinde ekran başında geçirilen zaman, sanıldığından çok daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ahmet Okyay, yatmadan önce telefona kısa süreli bakmanın bile kalp sağlığı açısından önemli riskler taşıdığına dikkat çekti.
Gün içinde gelişmeleri takip etmek ya da sosyal medyada vakit geçirmek amacıyla gece geç saatlere kadar ekrana maruz kalan kişiler, farkında olmadan kalplerini tehdit ediyor. Op. Dr. Okyay, “Yatağa girince ‘Sadece birkaç dakika bakacağım’ diye alınan telefon, aslında kalp için ciddi bir tehlike oluşturuyor” diyerek 2025 yılı kalp sağlığı kılavuzlarına işaret etti.
Geç saatlere kadar uyanık kalmanın ve beyaz ışığa maruz kalmanın artık sigara kadar riskli bir kalp krizi nedeni haline geldiğini belirten Okyay, özellikle telefon ve tablet ekranlarından yayılan mavi ışığın vücudun biyolojik dengesini bozduğunu vurguladı.
Gece saatlerinde maruz kalınan yapay ışığın, vücudun doğal uyku hormonu olan melatoninin salgılanmasını engellediğini ifade eden Okyay, “Beyin ışık gördüğünde gündüz zannediyor ve melatonin üretimini azaltıyor. Bu da kalbin dinlenmesini engelliyor” dedi.
Melatoninin baskılanmasıyla birlikte gece saatlerinde düşmesi gereken tansiyon ve nabzın normal seviyelere inemediğini belirten Okyay, bu durumun tıpta “non-dipping” olarak adlandırıldığını söyledi. Gece tansiyonu düşmeyen bireylerde damar duvarlarının sürekli basınca maruz kaldığını dile getiren Okyay, bunun zamanla damar sertliğini hızlandırarak kalp krizi ve inme riskini artırdığını kaydetti. En tehlikeli yönünün ise sürecin sessiz ilerlemesi olduğunu ifade etti.
Op. Dr. Okyay, 2025 verilerine göre hem Amerikan Kalp Derneği hem de Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin, düzenli ve kaliteli uykuyu kalp sağlığının temel kriterleri arasına aldığını söyledi. “Yaşamın Temel 8” kriterleri içinde artık uykunun da yer aldığını belirten Okyay, 7 saatten az uyuyan ve uykusu ekran ışığıyla bölünen kişilerde obezite, diyabet ve kalp damar hastalıkları riskinin ciddi oranda arttığını aktardı.
Kalp sağlığını korumak için basit ama etkili önerilerde bulunan Okyay, telefonun yatak odasında bulundurulmamasını tavsiye etti. Uyumadan en az bir saat önce ekran kullanımının bırakılması gerektiğini belirten Okyay, “O son mesaj ya da video, kalbinizden daha önemli değil” ifadelerini kullandı.
Uyku ortamının tamamen karanlık olması gerektiğini vurgulayan Okyay, gece lambasının bile melatonin üretimini baskılayabileceğini söyledi. Düzenli uyku saatlerinin önemine de değinen Okyay, hafta sonları dahil aynı saatte yatıp kalkmanın vücudun biyolojik ritmini koruduğunu, düzensiz uykunun ise “sosyal jetlag” etkisi yaratarak metabolizmayı olumsuz etkilediğini dile getirdi.
Uzmanlara göre yeterli süre ve karanlık ortamda uyumak; tansiyonun dengelenmesi, damar yapısının korunması ve kalp krizi riskinin azaltılması açısından en güçlü doğal koruma yöntemlerinden biri olarak öne çıkıyor. Okyay, “Gece yarısı telefona uzanmadan önce bir kez daha düşünün” diyerek sözlerini tamamladı. (Haber:Hasan Yiğit KONAKLILAR)
