Edirne Emlakçılar Derneği Başkanı Serhat Çeker devletin ilk ev sahibi olacaklar için yaptığı kredi kolaylığı konusunda açıklamada bulundu. Kredi imkanı sunulmasına rağmen Merkez Bankası’nın faiz artırımı sebebiyle bu kredi imkanlarının kullanılabilir bir durumda olmadığını belirten Çeker, “Şu an da konut kredileri kullanılacak durumda değil, bankalar zaten kredi vermiyorlar.” dedi.
Çeker ayrıca kredi kullanımının zorlaşması ile birlikte insanların tıpkı doksanlı yıllarda olduğu gibi kooperatif sistemine dönerek, imece usulü ev sahibi olmaya çalıştığını vurguladı. Çeker, “döndük imece usulü, kooperatif olayına döndük. Artık birkaç kişi birleşiyor, kooperatifi kuruyorlar sonrasında 20-30 kişilik arkadaş grubu oluşturup, arsa arayışına geçiyorlar.” İfadelerinde bulundu.
“KONUT SATIŞI DURDU”
Açıklanan konut kredileri kararının hemen ardından faiz oranlarının yükselmesi ile birlikte konut alımı ve satımının neredeyse durma noktasına geldiğini belirten Çeker, “Faizlerin artması konusunda şunu söylemek isterim. Biliyorsunuz birkaç hafta önce devlet bir açıklama yaptı. Açıklamasında da ilk defa konut alacaklara yüzde doksana kadar kredi kullanım imkanı sunulacağını; 2. Evini alacak kişilere yüzde yirmi iki gibi bir kredi imkanı sağlanacağı söylendi. Biz de bu açıklama sonrasında, özellikle herkesin ticari olarak hareket etmemesi açısından getirilen kısıtlama ile birlikte konut kredilerinin aşağı çekileceği beklentisine girdik. Ama Merkez Bankası’nın açıklaması ile faizler arttı; kredi faiz oranları yükseldi, ticari faizler yükseldi. Bir taraftan konutlar ile alakalı açıklama yapıldı ancak açıklamanın devamı getirilmedi. Şu an da konut kredileri kullanılacak durumda değil, bankalar zaten kredi vermiyorlar. Verdikleri krediler de 300 bin lira 500 bin lira. Günümüz fiyatlarında bu rakamlar gülünç rakamlar. 2 milyon liralık 3 milyon liralık evler için 300 bin lira verilmesi gülünç; kimde var şu an bu paralar. Bu durumlardan dolayı konut satışı yok. Evet kiralıklar var ama bu bir furya; okullar açılıyor, memurlar atanıyor. Bir iki haftadır kiralıkları veriyoruz. Ailevi durumu iyi olanlar da evladım burada 4 sene kalacak bu kadar kira vermeyelim deyip akıllı davrananlar oldu onlara satışları gerçekleştirdik. Ancak ev alımı şu an hiç yok. Dernek üyelerimizle arkadaşlarla görüşüyoruz bir çoğu aynı şeyi söylüyor ev alımı yok.” dedi.
“DOKSANLI YILLARA GERİ DÖNÜŞ”
İnsanların ev sahibi olma konusunda eski günlere döndüğünü, imece usulü ev sahibi olmaya çalıştığının altını çizen Çeker, “Artık birkaç kişi birleşiyor, kooperatifi kuruyorlar sonrasında 20-30 kişilik arkadaş grubu oluşturup, arsa arayışına geçiyorlar. Aralarında para toplayıp diyorlar ki ilk etapta şu hesaba 300-500 bin gibi rakamları yatıralım; ayda da bu kadar ödeyelim, birikimimizi kenara koyalım ve bu esnada da birkaç ay gezelim arsa arayalım diyorlar. Bulunan arsa toplanan para ile alınıyor; sonrasında üye alımı yapılıyor. Kurucu üyeler 50 kişilik 60 kişilik bir üye alımı yaparak, bu insanlardan gelen para ile konutların imalatına başlıyorlar. Bu süreçte ara senetler düzenlenebiliyor. Artık sistem buna döndü. Çünkü bu sistemde faiz yok, yardımlaşma usulü. Kişiler birbirleri ile yardımlaşarak konut sahibi oluyorlar. Müteahhitler bile kooperatif olayına girmeye başladılar. Kooperatiflerin vergi muafiyeti sebebi ile bir yer alıp kooperatif kuruyorlar. Bu muafiyetler kooperatif olayını arttırdı. Sistem Türkiye’nin birçok yerinde başladı; kimse bankalar eyvallah etmiyor bu sayede.” dedi.
Kooperatifçiliğin Edirne’de eskiden beri olduğunu belirten Çeker, “90’lı yıllarda çok meşhurdu. O yıllarda da konut kredilerinin faizleri çok yüksekti. Kimse bankalara yanaşamıyordu. Yine aynı döneme döndük. O zamanda da kooperatifçilik çok fazlaydı. Mesela Edirne’ye baktığımızda adı üzerinde Kooperatif Evleri var. Oradaki evlerin hepsi kooperatif kurularak yapılan evler. Edirne’nin ilk yapılarının yüzde yetmişi kooperatif evler. Binevler, Çiçek Evler bunların hepsi çok blokludur ve birçoğunun yaşı 30-35’tir. Bu ne demek oluyor o yıllarda da kooperatif sistemi varmış. Doksanlara geri döndük. Bu çok acı bir olay, batmış durumdayız.” dedi.(Haber: Mehmet Efecan Hıdıroğlu)
