Osmanlı döneminde ünü Avrupa’ya kadar yayılan ve casusluk hikâyeleriyle anılan Edirne kırmızısı, yıllar sonra yeniden Edirne topraklarında üretilmeye başlandı. Kentin kültürel mirası olarak kabul edilen bu özel rengin elde edildiği kök boya bitkisi, Uzunköprü’de düzenlenen etkinlikle hasat edildi.
Edirne Valiliği, Edirne Belediyesi ve Trakya Üniversitesi iş birliğiyle Uzunköprü ilçesine bağlı Çiftlik köyünde girişimci bir üretici tarafından yetiştirilen kök boya bitkileri, düzenlenen “Edirne Kırmızısı Hasat Günü” etkinliğiyle toplanarak geleneksel yöntemlerle boyama işleminde kullanıldı.
Etkinlikte, hasat edilen bitkilerden elde edilen doğal boya ile pamuk kumaşlar ve iplikler, kazanlarda kaynatılarak geleneksel tekniklerle renklendirildi. Ayrıca Trakya Üniversitesi Edirne Gülü ve Edirne Kırmızısı Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Edirne Olgunlaşma Enstitüsü tarafından, Edirne kırmızısı tonlarıyla boyanmış kıyafetler ve el sanatları ürünleri sergilendi.
“Edirne’nin değerlerine sahip çıkmalıyız”
Programda konuşan Edirne Valisi Yunus Sezer, kentin tarihi ve kültürel değerlerinin önemine dikkat çekerek, Edirne kırmızısının bu değerlerden biri olduğunu vurguladı.
Sezer, “Edirne’nin pek çok değeri var ama çoğu zaman bunların farkında değiliz. Farkında olduğumuzda bile tanıtım ve markalaşma konusunda eksiklerimiz bulunuyor. Artık Edirne’nin kültürel mirasının hem ekonomik hem tanıtım açısından daha görünür hale gelmesi gerekiyor.” dedi.
Vali Sezer, özel sektörün de Edirne kırmızısına sahip çıkmaya başlamasının sevindirici olduğunu belirterek, “Kentin markalaşma sürecinde bu tür girişimlerin artması bizim için büyük bir kazanım. Edirne’nin değerleri, Türkiye ve dünyada hak ettiği yere ulaşmalı.” ifadelerini kullandı.
Uzunköprü Kaymakamı Muammer Köken, Edirne kırmızısının tarih boyunca casusluk olaylarına konu olacak kadar değerli bir renk olduğunu belirtti.
Trakya Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Tan ise yapılan çalışmalarla Edirne kırmızısının yeniden şehir kültürüne ve ekonomisine kazandırıldığını söyledi.
Etkinliğe, kurum müdürleri, belediye başkanları, muhtarlar, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve öğrenciler de katıldı.
Rengin köklü geçmişi
Edirne kırmızısı, 15. yüzyılda Edirne’de kök boya olarak üretilen, tuğla kırmızısının daha parlak bir tonu olarak bilinen özel bir renkti. Boya ustaları tarafından geliştirilen bu formül, zamanla casusluk yoluyla Avrupa’ya taşındı ve 1740’lı yıllarda Fransa’da “Rouge d’Adrinople” adıyla üretilmeye başlandı.
Uzun yıllar Avrupa tekstilinde büyük ilgi gören bu renk, doğduğu şehirde ise unutulmaya yüz tuttu. Günümüzde ise Edirne kırmızısını yeniden canlandırmak ve markalaştırmak amacıyla Valilik, belediye ve üniversite iş birliğiyle yürütülen çalışmalar hızla devam ediyor.
Edirne kırmızısının yeniden hayat bulmasıyla, hem kentin kültürel mirasının korunması hem de bölge ekonomisine katkı sağlanması hedefleniyor.(Haber: Gülşah AK)
