TÜ Rektörü Prof. Dr. Tabakoğlu, bir muhteşem renk olarak dillere düşen Edirne kırmızısının Fransızca yazılmış bir kitapla farkındalık oluşturduklarını söyledi. Rektör Tabakoğlu, Edirne Kırmızısını uluslararası sempozyum ile tanıttıklarını belirtti. Tabakoğlu, “Fransızca yazılmış olan kitapta muhteşem güzel Osmanlı figürleri var. Yeni renk, bu rengi kullanımın farklı örneklerini gördük ve kafamıza pek çok farklı fikir oluştu. Öncelikle Edirne kırmızısını bir uluslararası sempozyumda tanıttık. Bir yol haritası ortaya çıktı yabancı misafirlerin de katıldığı toplantıda elde edilen değerler şimdi yavaş yavaş hayata geçiriliyor. Öncelikli rubia tinctorum denilen bir kök boyadan üretilen kırmızının acaba üretimini bu bitkiyi tekrar Edirne’ye getirip üretimini sağlayabilir miyiz diye bir proje başladı. Ve işte burada şimdi bu bitkiyi tohumlarıyla üretme çalışmaları başlıyor. Edirne’mize tekrar kavuştu, fakat bir araştırma daha planladık baktık o bölgede aslında yetişmiş hep farklı rubia türlerini görüyoruz. İnşallah onları toplayıp bir gel havuzu da oluşturmak niyetimiz şöyle bir özelliği var bu bitkinin kök boya biliyorsunuz doğal bir madde işte kimyasal kullanılarak elde edilen boyaları ne kadar zararlı olduğu çevreye zararları da düşünüldüğünde bu kök boyadan elde edilecek boyamalarla giyeceğimiz pamuklu giysiler hem sağlığımıza faydası olacağını hem çevreye faydalı olacağını söylemek lazım.” Dedi.
Rektör Tabakoğlu, Edirne Kırmızı’sının elde edileceği rubia tinctorum bitkinin köklerinden elde edilecek doğal boya ile tekstil ürünlerine de uygulanarak Koronavirüs sürecinde antibakteriyel özelliğine dikkat çekti. Tabakoğlu, “Bir özelliği de söyleyeyim size antimikrobiyel özelliği var bu boyanın hem antimantar hem bakteriyel üstelik bu korona günlerinde de muhtemelen antigral özelliği var. O tür çalışmaları da inşallah başlatacağız. İfadelerini kullandı.
Trakya Üniversitesi Havsa Meslek Yüksekokulu Park ve bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Yüksekokul Müdürü Prof. Dr. Mustafa Tan, “Aslında kök boya şu anda yabani bir bitki halk arasında kızılkök, gök boya, kızılçubuk, dil kanatan gibi değişik isimlerle biliniyor. Bu bitki 1700-1800'lü yıllarda ülkemizin hemen hemen her tarafında yetiştiriciliği yapılan bir yurt dışına ciddi miktarlarda satılan bir bitkiymiş. Kökleri sökülür boya hammaddesi olarak hem yurt içerisindeki ihtiyacı karşılar hem de yurtdışına satılırmış. Ama daha sonra doğal boyalar önemini kaybedince daha kolay sentetik boyalar daha ucuz yoldan üretilmeye başlayınca bu bitkide diğer doğal boya bitkileri gibi önemini kaybetmiş. Fakat şimdi yeniden gündeme geldi. Yeniden gündeme gelince hem Avrupa’da hem de Türkiye’de bu bitkiyi yeniden üretmek için projeler planlanmaya başladı. Bizde Edirne kırmızısı bizim rengimiz bunu üreten bitki bizim bitkimiz bu bitkiyi yeniden tarım alanlarına kavuşturabilmek için çalışmalara başladık. Şu anda kök boya ile ilgili bir çeşit yok. Türkiye’de tescilli bir çeşit yok. Belki de çalışmalarımız bundan sonra tescilli bir çeşit geliştirmeye doğru gidecektir. Elbette Edirne kırmızısı rengi aliparin ve parparin denilen boya maddelerinden antrokinonlardan üretiliyor. Biz bu bitkiyi tarım arazilerimizde ürettiğimiz zaman bol miktarlarda ondan sonra köklerini sökünce bu köklerden bu boya maddelerini rahatlıkla üretebileceğiz.” Şeklinde konuştu.
Trakya Üniversitesinde Edirne Kırmızısı ile ilgili araştırmalar yürüten Orkun Akman, tüm Avrupa'yı kendine hayran bırakan Edirne kırmızısının hikayesini yeniden yazdıklarını söyledi. Akman, “Trakya Üniversitesi olarak yıllar içerisinde zanaattan sanayiye deneyimden bilime özel pazarlardan küresel pazarlara kadar giden ve tüm Avrupa'yı kendine hayran bırakan Edirne kırmızısının hikayesini yeniden yazıyoruz. Bir anlamda yürüttüğümüz çalışmalarla ilgili Edirne kırmızısı doğduğu topraklarda eski parlak günlerine dönmeye başlayacak. Biliyorsunuz Edirne kırmızısı emek ve çok uğraş gerektiren bir renk ve bunun elde edilmesi için Avrupa’da casusluklara kadar varan faaliyetler gerçekleştirilmiş ve şimdi kendi ülkemizde kendi şehrimizde Edirne kırmızısını tekrar gün yüzüne çıkarıp eski parlak günlerine kavuşturmayı hedefliyoruz. Edirne kırmızısını geleneksel yöntemlerle elde etmek çok zor uzun ve zahmet gerektiren bir iş biz ilk anlamda elimizde bir kök boya olması gerekiyor. ve Trakya Üniversitesinin Rektörü Erhan Tabakoğlu hocamızın da desteği ile biz Edirne kırmızısı stratejik plan oluşturduk. Bu stratejik plan dahilinde yürütülen bilimsel ve akademik çalışmalar kapsamında bitkiyi üniversitemiz serasına kazandırdık. Ve seramızda şu anda ekilen bitki mart nisan aylarına doğru tekrar çoğaltılarak artık araziye ekimi gerçekleştirilecek. Ve bundan sonra da biz bu kök boyadan elde ettiğimiz renk ile tekstil ve kumaş üzerine deneme çalışmaları yapıp Edirne’nin kent ekonomisine kazandırmaya çalışacağız.” İfadelerini kullandı. (Haber-Fotoğraf: Umut IŞIK)
Rektör Tabakoğlu, Edirne Kırmızı’sının elde edileceği rubia tinctorum bitkinin köklerinden elde edilecek doğal boya ile tekstil ürünlerine de uygulanarak Koronavirüs sürecinde antibakteriyel özelliğine dikkat çekti. Tabakoğlu, “Bir özelliği de söyleyeyim size antimikrobiyel özelliği var bu boyanın hem antimantar hem bakteriyel üstelik bu korona günlerinde de muhtemelen antigral özelliği var. O tür çalışmaları da inşallah başlatacağız. İfadelerini kullandı.
Trakya Üniversitesi Havsa Meslek Yüksekokulu Park ve bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Yüksekokul Müdürü Prof. Dr. Mustafa Tan, “Aslında kök boya şu anda yabani bir bitki halk arasında kızılkök, gök boya, kızılçubuk, dil kanatan gibi değişik isimlerle biliniyor. Bu bitki 1700-1800'lü yıllarda ülkemizin hemen hemen her tarafında yetiştiriciliği yapılan bir yurt dışına ciddi miktarlarda satılan bir bitkiymiş. Kökleri sökülür boya hammaddesi olarak hem yurt içerisindeki ihtiyacı karşılar hem de yurtdışına satılırmış. Ama daha sonra doğal boyalar önemini kaybedince daha kolay sentetik boyalar daha ucuz yoldan üretilmeye başlayınca bu bitkide diğer doğal boya bitkileri gibi önemini kaybetmiş. Fakat şimdi yeniden gündeme geldi. Yeniden gündeme gelince hem Avrupa’da hem de Türkiye’de bu bitkiyi yeniden üretmek için projeler planlanmaya başladı. Bizde Edirne kırmızısı bizim rengimiz bunu üreten bitki bizim bitkimiz bu bitkiyi yeniden tarım alanlarına kavuşturabilmek için çalışmalara başladık. Şu anda kök boya ile ilgili bir çeşit yok. Türkiye’de tescilli bir çeşit yok. Belki de çalışmalarımız bundan sonra tescilli bir çeşit geliştirmeye doğru gidecektir. Elbette Edirne kırmızısı rengi aliparin ve parparin denilen boya maddelerinden antrokinonlardan üretiliyor. Biz bu bitkiyi tarım arazilerimizde ürettiğimiz zaman bol miktarlarda ondan sonra köklerini sökünce bu köklerden bu boya maddelerini rahatlıkla üretebileceğiz.” Şeklinde konuştu.
Trakya Üniversitesinde Edirne Kırmızısı ile ilgili araştırmalar yürüten Orkun Akman, tüm Avrupa'yı kendine hayran bırakan Edirne kırmızısının hikayesini yeniden yazdıklarını söyledi. Akman, “Trakya Üniversitesi olarak yıllar içerisinde zanaattan sanayiye deneyimden bilime özel pazarlardan küresel pazarlara kadar giden ve tüm Avrupa'yı kendine hayran bırakan Edirne kırmızısının hikayesini yeniden yazıyoruz. Bir anlamda yürüttüğümüz çalışmalarla ilgili Edirne kırmızısı doğduğu topraklarda eski parlak günlerine dönmeye başlayacak. Biliyorsunuz Edirne kırmızısı emek ve çok uğraş gerektiren bir renk ve bunun elde edilmesi için Avrupa’da casusluklara kadar varan faaliyetler gerçekleştirilmiş ve şimdi kendi ülkemizde kendi şehrimizde Edirne kırmızısını tekrar gün yüzüne çıkarıp eski parlak günlerine kavuşturmayı hedefliyoruz. Edirne kırmızısını geleneksel yöntemlerle elde etmek çok zor uzun ve zahmet gerektiren bir iş biz ilk anlamda elimizde bir kök boya olması gerekiyor. ve Trakya Üniversitesinin Rektörü Erhan Tabakoğlu hocamızın da desteği ile biz Edirne kırmızısı stratejik plan oluşturduk. Bu stratejik plan dahilinde yürütülen bilimsel ve akademik çalışmalar kapsamında bitkiyi üniversitemiz serasına kazandırdık. Ve seramızda şu anda ekilen bitki mart nisan aylarına doğru tekrar çoğaltılarak artık araziye ekimi gerçekleştirilecek. Ve bundan sonra da biz bu kök boyadan elde ettiğimiz renk ile tekstil ve kumaş üzerine deneme çalışmaları yapıp Edirne’nin kent ekonomisine kazandırmaya çalışacağız.” İfadelerini kullandı. (Haber-Fotoğraf: Umut IŞIK)
