Yeni eğitim döneminde öğrenciler için yoğun ders çalışma maratonu başlarken, öğrenilen bilgilerin daha kalıcı hale getirilmesi için doğru çalışma yöntemleri önem kazanıyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Alev Vatan, aktif hatırlama, aralıklı tekrar, uyku, fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin öğrenme sürecine katkı sağladığını belirtti.
Okul döneminin başlamasıyla birlikte öğrencilerin ders çalışma temposu da artıyor. Ancak uzun saatler boyunca masa başında kalmanın tek başına başarıyı garanti etmediğini belirten uzmanlar, beynin bilgiyi işleme ve hatırlama mekanizmalarının dikkate alınması gerektiğine dikkat çekiyor.
Nöroloji Uzmanı Dr. Alev Vatan da öğrencilerin daha verimli çalışabilmeleri için nörolojik ve bilişsel bilimlerin ortaya koyduğu yöntemlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Vatan, doğru çalışma tekniklerinin öğrenmenin hızını ve bilgilerin kalıcılığını artırabileceğini ifade etti.
Öğrenilen bilgilerin kalıcı hale gelmesinde aktif hatırlamanın önemli bir yöntem olduğunu belirten Dr. Vatan, öğrencilerin bir konuyu okuduktan sonra kitabı kapatarak öğrendiklerini kendi ifadeleriyle anlatmalarını veya boş bir kağıda yazmalarını önerdi.
Soru-cevap şeklinde hazırlanan bilgi kartlarının da aktif hatırlamayı destekleyebileceğini belirten Vatan, bu yöntem sayesinde öğrencilerin bilgiyi yeniden çağırma pratiği yapabileceğini söyledi.
Bir konuyu kısa süre içerisinde defalarca çalışmak yerine tekrarları zamana yaymanın daha faydalı olabileceğine dikkat çeken Vatan, öğrencilerin öğrendikleri bilgileri belirli aralıklarla yeniden gözden geçirmelerini tavsiye etti.
Bu kapsamda 1, 3, 7 ve 30 gün gibi giderek açılan tekrar aralıklarının kullanılabileceğini belirten Vatan, yöntemin bilgilerin uzun süreli bellekte tutulmasına yardımcı olabileceğini ifade etti.
Uzun süre boyunca ara vermeden ders çalışmanın zihinsel verimliliği olumsuz etkileyebileceğini belirten Vatan, çalışma süresinin daha küçük bölümlere ayrılabileceğini söyledi.
Odaklanmayı artırmak amacıyla kullanılan Pomodoro tekniğine de değinen Vatan, 25 dakikalık kesintisiz çalışmanın ardından 5 dakikalık mola verilmesinin tercih edilebileceğini belirtti.
Ders çalışırken telefon, müzik veya başka uğraşlarla aynı anda ilgilenilmemesi gerektiğini de vurgulayan Vatan, beynin aynı anda birden fazla işi eş zamanlı yürütmek yerine görevler arasında hızlı geçiş yaptığını, bunun da bilişsel yükü artırarak dikkatin dağılmasına yol açabileceğini kaydetti.
Öğrenilen bilgilerin hafızada yerleşmesinde uykunun önemli bir yeri bulunduğunu belirten Dr. Vatan, sınav gecesi daha fazla ders çalışmak için uykudan vazgeçilmemesi gerektiğini söyledi.
Öğrenme sürecinin ders çalışırken başladığını, bilgilerin hafızada pekiştirilmesinin ise uyku sırasında devam ettiğini belirten Vatan, düzenli ve kaliteli uykunun öğrenciler açısından önemli olduğunu ifade etti.
Fiziksel aktivitenin de zihinsel performansa katkı sağlayabileceğini belirten Vatan, ders öncesinde veya çalışma aralarında yapılacak kısa yürüyüşlerin ve esneme hareketlerinin faydalı olabileceğini söyledi.
Fiziksel aktivitenin beyinde BDNF adı verilen proteinin salgılanmasını desteklediğini belirten Vatan, söz konusu proteinin sinir hücrelerinin gelişimi ve işlevleri açısından önemli olduğunu aktardı.
Ders çalışma sırasında yeterli sıvı tüketiminin de ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Vatan, susuzluğun dikkat ve kısa süreli bellek üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti.
Beslenmenin beyin fonksiyonları açısından önem taşıdığını ifade eden Vatan, balık, ceviz ve zeytinyağı gibi sağlıklı yağ kaynaklarının dengeli beslenme içerisinde yer alabileceğini söyledi. Aşırı şekerli ve paketli gıdaların ise kan şekerinde hızlı yükselme ve düşüşlere neden olabileceğini belirterek sınav döneminde bu tür ürünlerin sınırlanmasını önerdi.
Dr. Vatan, verimli ders çalışmanın yalnızca masa başında geçirilen sürenin artırılması anlamına gelmediğini vurguladı. Öğrencilerin beynin öğrenme ve hatırlama mekanizmalarını dikkate alarak kendilerine uygun bir çalışma düzeni oluşturmalarının önemine işaret etti.
Aktif hatırlama, aralıklı tekrar, planlı çalışma ve molalar, yeterli uyku, fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve yeterli su tüketiminin öğrenme sürecini destekleyen başlıca yöntemler arasında yer aldığını belirten Vatan, çalışma programlarının öğrencinin yaşına ve gireceği sınavın özelliklerine göre şekillendirilebileceğini söyledi.
Özellikle öğrenilmesi güç konularda her öğrencinin kendisine uygun bilişsel çalışma yöntemini belirlemesinin önemli olduğunu ifade etti.(Haber: Hasan Yiğit KONAKLILAR)
