Kaynak, gelinen durum itibariyle, asgari ücretin brütte 5 bin 5 lira olduğunu ve yıllık oranda 60 bin 6 liralık ücretlendirme modelinde, tarım danışmanlarına 52 bin lira ücret öngörüldüğünü ve bunun vicdanlara sığmadığını dile getirdi.
Ziraat yüksek mühendisi serbest tarım danışmanı Ramazan Kaynak TMMOB Ziraat mühendisleri odasında basın açıklaması yaptı.
Ziraat yüksek mühendisi serbest tarım danışmanı Ramazan Kaynak, tarımsal danışmanlığın dünyada 70 yılı geçmiş olan günümüzde halen devam ettiğini belirtti. Ülke genelinde 100 danışman ve 3 bin 415 üretici ile hayata geçtiğini söyledi. 2015 yılında 2 bin 620 danışmanın hizmet verdiğini ifade eden Kaynak, “Tarımsal danışmanlığın dünyada ve de özellikle batı ülkelerinde 70 yılı geçmişi olan ve de halen günümüzde etkin şekli ile uygulanan bir sistem olduğu bilinen bir gerçektir. Ülkemizde de geçte olsa takriben 2003 yılında mevzuat çalışmaları ile başlatılan bu proje 2009 yılında ülke genelinde 100 danışman ve 3145 üretici ile bilfiil başlatılmıştır. Süreç içerisinde sayı gerek istihdam yönünde olsun gerek ise üretici anlamında olsun gün geçtikçe artışın olduğu gözlenmiştir. Nitekim 2015 yılı itibari ile 2620 danışman ile 156.084 üreticiye işletmesinde hizmet verilir duruma gelinmiştir.” Şeklinde konuştu.
Tarımsal dayanışmanın önemli olduğunu belirten Kaynak, Bütün bu ön bilgiler doğrultusunda Tarımsal Danışmanlığın uygulamalar anlamında olsun, ücretlendirmeler anlamında olsun bir geçmişine bakalım. 2010 yılında bir danışmana işletme başına 500 TL ödeniyordu. Bir danışman 50 ile 80 işletme ye bakıyordu. Bu durumda bir danışmana yıllık oranda 25 bin TL ile 40 bin TL aralığında bir ücret veriliyordu. Asgari ücretin de 2010 yılında 588 TL olduğunu da belirterek değerlendirmemize devam etmek istiyoruz.” Diye konuştu.
Tarımsal dayanışma desteklerinin 2016 yılında kaldırıldığını ifade eden Kaynak, “2016 yılına gelindiğinde fırsatı fırsat bilen, mevcut bürokrasi yeni atanan tarım bakanının eline bir dosya verdiler. Ve dönemin bakanı Faruk Çelik; Tarımsal Danışmanlığını ve Toprak Tahlil desteklemelerinin kaldırılacağı yönünde beyanatlarını vermiştir. Aslında her konu önemli ama gerçek anlamda bitkisel üretimin temelinde iki önemli konu sistemden koparılmak istenmiştir.
Neticesinde Tarımsal danışmanlık sistemin güçlüsü olan kendi Nam ve Hesabına çalışan Serbest Tarım Danışmanları ile kurumsal yapı olan şirketler sistem dışı bırakılmıştır. Danışmanlık oda ve birlikler nezdinde yürütülmesi kararlaştırılmıştır. Bir anlamda Danışmanlık tabiri yerinde ise dört duvar arasına ve de oda ve birlik başkanlarının inisiyatiflerine terk edilmiştir.
Bu dönemde işletme başına ödenen ücretler grup işletmeler üzerinden ödenmesi de kararlaştırılmıştır. Tarımsal Destekler ile ilgili 2016 yılı desteklemelerinde Tarım Danışmanlarına grup işletmeler üzerinden önceleri 20 bin TL yıllık bir ücret ödenmesi kararlaştırıldığı görülmektedir. Yapılan itirazlar neticesinde bu bedel 30 bin TL olarak tebliğde yer almıştır. 30 bin TL olarak uygulanmıştır. Destekleme ücretleri 2017 yılında 35 bin TL, 2018 yılında 38 bin TL olarak ödenmeye devam edilmiştir.” Şeklinde konuştu.
Tarım danışmanlarının sürekli olarak gündem tutulduğunu ve danışmanların tekrar sistem dahil edildiğini ifade eden Kaynak, “Geçen süre içerisinde özellikle serbest tarım danışmanları olmak üzere konu sürekli gündemde tutulmuştur. Bakan değişikliği neticesinde 2018 tebliğ ile sistemin rekabetçi gücünü oluşturan serbest tarım danışmanları sisteme tekrar dahil edilmiştir. 2019 yılı itibari ile de kendi nam ve hesabına çalışan serbest tarım danışmanları da bu alanda destekleme kapsamında hizmet vermeye başlamışlardır. Ücret 38 bin TL olarak uygulanmaya devam edilmiştir. Artış olmamıştır. 2020 ve 2021 yıllarında tarımsal danışmanlık ücretleri 46 bin TL olarak uygulanmıştır. 2022 yılında İlk etapta yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararlarında tarımsal danışmanlık ücretlerinin 2022 yılında herhangi bir artışın olmadığı ve 46.000 TL olarak uygulanması yönünde kararların çıktığı görülmüştür. Yapılan itirazlar neticesinde yayımlanan en son Cumhurbaşkanlığı kararında bu rakam 52.000 TL olarak uygulanmasının kararlaştırıldığı görülmektedir. Gelinen durum itibari ile söylenecek tek bir cümle var. El insaf. Asgari ücretin 5005 TL olduğu bir ücretlendirme politikalarında sen tarımda üretimin esası olan iki önemli konudan biri olan bilgiyi hiç sayacaksın. Bilgiyi itibarsızlaştıracaksın. Sonra üretim artışından bahsede çeksin.” Dedi.
Kaynak, “Aslında mevcut siyasi iradenin iş başına geldiği yıllar itibari ile tarımda bilginin bire bir uygulanması olan böyle bir projeyi hayata geçirmesi takdire şayan olsa gerek. Ancak mevcut siyasi iradenin yönetiminde olan bakanlık nezdinde ilk etapta konu uzmanlarını bu uygulamaların başından uzaklaştırılmaları ile süreç geriye gitmeye başlamıştır. Geçen süreç içerisinde danışmanlığın kaldırılacağı beyanatlarının söylendiği ve de bu konuda kararların alındığı görülmüştür. Kaldırılamamıştır. Ancak bu seferde uygulanan ekonomik kısıtlamalar ile de bir anlamda çağdaş denilebilecek bir projeyi bu şekilde bir anlamda itibarsızlaştırılarak projenin kaldırılmasına zemin hazırlandığı anlaşılmaktadır.
Netice itibariyle; bilginin üretim alanında bu şekli ile kullanılmasının önemi dikkate alınmalı ve danışmana verilen ve de verilecek ücretler günün şartlarına göre düzenlenmesi beklentimizdir,” İfadelerine yer verdi. (Haber-Fotoğraf: Alp Togan BOLU)
