Trakya Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Görevlisi Doç.Dr. Gülay Apa Kurtişoğlu ise en verimli çalışma dönemlerinin 2022 yılı olduğunu belirterek; “2022 sezonu bizim en verimli olduğumuz sezondu çünkü biz bugüne kadar bilinmeyen ve hiçbir yayında da geçmeyen 2 tane ve sağlam olarak kalmış yapıya ulaştık.” dedi.
Devecihan Kültür Merkezi’nde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Rumeli Kültür Sanat Akademisi işbirliğinde, Geçmişten Günümüze Edirne Sarayı konferans ve sergisi düzenlendi.
Konferansta bir sunum yapan Trakya Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Görevlisi Doç.Dr. Gülay Apa Kurtişoğlu, Edirne Sarayı’nın tarihi ve yapılan çalışmalar hakkında katılımcıları bilgilendirdi.
“EN ÖNEMLİ ETKEN RUSLAR”
Edirne Sarayı’nın yıkılma sürecini oluşturan en önemli etkenin 1878’de yaşanan Rus işgali olduğunu söyleyen Kurtişoğlu, “Çünkü Rus'ların burada binaların bir kısmını tahrip ettiğini, karargah olarak kullandığını ya da çinileri söküp götürdüğünü biliyoruz. Saray uzunca süre, askeri forma büründükten sonra cephanelik olarak kullanılmaya başlanmış. Cephanenin stoklandığı bir alana dönüşmüş ve bu dönemde Cemil Paşa 1878'de verdiği emirle saray havaya uçurulmuş. Hatta patlamaların 1 hafta sürdüğü, uzak yerlerden bile duyulduğu rivayetler arasında. Biz de yaptığımız kazılar esnasında toprağa saplanmış vaziyette güllelere rastlıyoruz. Bu süreç yağmanın da başladığı dönem. Özellikle Edirne Rus'lardan alındıktan sonra buradaki değerli olan malzemeler İngiliz konsolosluğuna devredilerek, hediye edilmiş.” Diye konuşu.
“2022 YILI EN VERİMLİ SEZON”
2022 yılının çalışmalar açısından en verimli yıl olduğunu ifade eden Kurtişoğlu, “2022 sezonu bizim en verimli olduğumuz sezondu çünkü biz bugüne kadar bilinmeyen ve hiçbir yayında da geçmeyen 2 tane ve sağlam olarak kalmış yapıya ulaştık. Bunlardan birisini artık kazıyı bitirdiğimizi düşündüğümüz anda toprak altında daha büyük bir mekan olduğunu fark ettiğimiz olandı. Diğer bir mekanda tonozlu bir yapıydı. İçini temizlemeye başladık, temizledikten sonra da aşağı kısmında dört yöne doğru uzanan bir yapı karşımıza çıktı. Bunların da iç mekanının temizliğini gerçekleştirdik. Demir Kapı çevresindeki kazılarda da Adalet Kasrı'nın aynı zamanda bir su yapısı olduğunu da bize belgeleyen bir su hattı ortaya çıktı. Bu hat Demir Kapı'nın alt kotundan yukarıya doğru devam ediyor. “
“BU ŞEHİR İÇİN ÇOK ÖNEMLİ BİR YAPI”
Edirne Valisi Hüseyin Kürşat Kırbıyık, Edirne Sarayı’nın kent için çok önemli bir yapı olduğunu söyledi. Kırbıyık, “Edirne Sarayı bu şehir için çok önemli bir yapı. Bir tarafında Selimiye var. Şehrin mücevheri, tarihle bağımızı koruyan en önemli yapılardan birisi. Ama en az onun kadar kıymetli yapı da, işin idare, yönetim merkezi boyutuyla düşünürseniz Edirne Sarayı. Çünkü yaklaşık 1 asır boyunca Osmanlı'ya başkentlik yapmış bir şehir. Bugün de her konuşmamızda bu şehri anlatırken, altını çizdiğimiz, temel özelliklerimizden bir unsuru payitaht bir şehir olmamız. Dolayısıyla, bunu ortaya koyabilecek en önemli yapı da Edirne Sarayı. Bir çok konuşmamda bunun altını çizdim; bu şehrin geleceği aslında 2 noktada, bunu Edirne merkez açısından söylüyorum; biri Sarayiçi, diğeri Kaleiçi. Sarayiçi'nde bir an evvel artık kazı çalışmalarında vites arttırıp ihya çalışmalarında belli bir noktaya gelmemiz gerekiyor.” dedi.
“ÇOK CİDDİ İHYA VE KAZI ÇALIŞMALARI GÖRECEĞİZ”
Çalışmaların etap halinde sürdürüleceğini kaydeden Vali Kırbıyık, şunları söyledi; “Burada 5 yıllık bir masterplan var ama bazen şehirde bir kafa karışıklığı görüyorum. Burada 5 yıllık masterplan şu değil; 5 yılın sonunda eserler ortaya konulacak ya da ihya yapılacak. Bundan bahsetmiyoruz. Etap etap, bu sene de dahil olmak üzere çok ciddi ihya ve kazı çalışmaları göreceğiz. Etaplar halinde buradaki tüm yapıları ki 100'ün üzerinde yapılardan bahsediyoruz, onların tamamen ayağa kalkacağı bir süreç olacak. Çok da geniş bir alan Milli Saraylar Başkanlığı'na devredildi. Yani Has Bahçesi ve etrafı ile birlikte tamamen Edirne Sarayı'nın tarihine yakışır, görkemli günlerinde olduğu gibi yeniden ayağa kaldırılacağı bir dönem yaşayacağımızı düşünüyor ve müjdelemek istiyorum.”
Konferansın ardından, Edirne Sarayı’nın fotoğraflarının yer aldığı serginin açılışı gerçekleştirildi. (Haber-Fotoğraf: Ali KARAMAN)
