Cıva kirliliği sağlığımızı nasıl etkiliyor?

Doğada bulunan ancak insan sağlığı için büyük tehdit oluşturan ağır bir metal olan Cıva, çevreye yayıldığında suyu, toprağı ve havayı kirleterek ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Konuya ilişkin Halk sağlığı uzmanı Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, Sağlıklı bir toplumun ancak temiz bir çevre ile mümkün olduğunu belirterek bireysel ve toplumsal önlemler alınmasının büyük önem taşıdığını aktardı.

Özellikle solunum ve sindirim yoluyla vücuda girdiğinde sinir sistemi, böbrekler ve bağışıklık sistemi üzerinde yıkıcı etkilere neden olabilen Cıva, sağlığı tehdit ediyor. Sanayi, madencilik ve atık yönetimi gibi alanlarda kullanılan cıvanın sağlığa olumsuz etkileri hakkında açıklamalarda bulunan Halk sağlığı uzmanı Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, ağır metallerin uzun vadede birçok sağlık sorununa yol açtığına değindi.

Cıva, Sinir sistemi bozuklukları, hafıza kaybı, konsantrasyon bozukluğu ve sinirsel zayıflık, böbrek hastalıkları, gibi ciddi sağlık sorunlarını da beraberinde getirebiliyor. Doğada serbest halde bulunmayan ancak insan faaliyetleri sonucu çevreye yayılan cıvanın, başta kömürlü termik santraller, madencilik faaliyetleri, endüstriyel atıklar, piller, kozmetikler, diş dolguları ve kirli sulardan elde edilen deniz ürünleri aracılığıyla yaygın şekilde insanlara ulaştığını belirten Yorulmaz, "Özellikle sanayi atıkları nedeniyle kirlenen denizler ve göllerde biriken cıva, balıklar yoluyla insan vücuduna girerek ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.Solunum, sindirim veya deri yoluyla vücuda giren cıva zamanla dokularda birikiyor ve sağlık üzerinde kalıcı hasarlar bırakabiliyor. Cıva maruziyeti, özellikle hamileler, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olan bireyler için büyük risk oluşturuyor" dedi.

Cıva zehirlenmesinin belirtilerine ilişkin de açıklamalarda bulunan Yorulmaz, "Ağızda metalik tat, Mide bulantısı, kusma ve ishal, Kas güçsüzlüğü ve denge kaybı, Görme bozuklukları ve titreme, Sinirlilik, konsantrasyon kaybı ve psikolojik değişiklikler, Solunum sıkıntısı ve böbrek hasarı, solunum yetmezliği ve ölüme kadar varan ciddi sonuçlarla karşılaşılabilir" dedi.

Cıva kirliliğini önlemenin en etkili yolunun, sanayi atıklarının kontrol altına alınması ve zararlı ürünlerin kullanımının azaltılması olduğunu söyleyen Yorulmaz, Özellikle kömür kullanımının bırakılması, cıva içeren atıkların uygun şekilde toplanması ve bertaraf edilmesinin büyük önem taşıdığını aktardı.

Cıvadan Nasıl Korunabiliriz?

Evlerde kırılan cıvalı termometre ve ampullerin temizlenmesi sırasında da dikkat edilmesi gerektiğini belirten Yorulmaz, süpürge veya sıcak su kullanmanın cıvanın buharlaşmasını artırdığına vurgu yaparak uyarılarda bulundu. Yorulmaz, bunun yerine, cıvanın iğnesiz bir enjektör veya eldivenle dikkatlice toplanarak kapalı bir kap içine konulması ve yetkililere bildirilmesi gerektiğine değindi.

Cıvanın çevrede uzun yıllar kalabildiğini belirten Yorulmaz, küresel ısınmanın etkisiyle cıva kirliliğinin daha da artmasının beklendiğini ifade etti. Bu nedenle sanayi atıklarının kontrol edilmesi, doğaya bırakılmaması ve bireylerin bilinçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Yüksek cıva içerebilen ton balığı, kılıç balığı gibi deniz ürünlerinin aşırı tüketiminden kaçınılması gerektiğini söyleyen Yorulmaz, "Sanayi atıklarına dikkat edilmeli, cıva içeren atıkların doğaya karışmasını önlemek için atık yönetimi kurallarına uyulmalı. Cıva içeren ürünlerden kaçınılmalı: Bazı termometreler, ampuller ve kozmetik ürünler cıva içerebilir. Alternatif ürünler tercih edilmeli.Havadaki cıvaya karşı önlem alınmalı: Sanayi bölgelerinde çalışanlar, uygun maskeler kullanarak cıva buharına maruziyeti azaltmalı" şeklinde açıklamada bulundu.

Cıva kirliliğine karşı herkesin duyarlı olması gerektiğini aktaran Yorulmaz, çevreyi korumanın insan sağlığını korumakla eşdeğer olduğuna dikkat çekti. (Haber: Gülşah AK)