Boş okulda anılarıyla birlikte abaküs kaldı

Taşımalı sistem sonrası okulun boşalmasının ardından Aksözek, mezun olduğu boş ilkokuldan geriye sadece anılarını canlandırdığı boş makaralardan yapılan abaküs kaldığını söyledi.

Yaşadığı o günleri halen unutmadığını ifade eden Aksözek, ‘’Ah o günler. Zordu ama bugün her açıdan ayaktaysak o günlere çok şey borçluyuz. İlkokul birinci sınıfta sayı saymayı, toplama çıkarma gibi basit işlemleri tahta çubuklarla yapmaya başladık. Ardından mısır taneleri, iri düğmeler ve ardından üzeri boncuk ve boş makaralardan yapılan abaküslerle devam ettik. Sonra bu işlemleri yazarak yapmaya başladık. Bugün halen hesap makinesi kullanmadan akıldan veya yazarak yapmaya devam ediyorum’’ Dedi.

Köylerde öğrenci sayılarının hızla azalmasıyla eğitimde taşımalı sisteme zorunlu olarak geçildiğine dikkat çeken Aksözek, köy okullarının sosyal amaçlı kullanılarak yıkılmasının önüne geçilebileceğini kaydetti.

ABAKÜS NEDİR?

Vikipedi, özgür ansiklopedi de abaküs şu şekilde anlatılmaktadır:

‘’Abaküs, sayı boncuğu, çörkü veya eski adıyla mihsap, basit toplama ve çarpma işlemleri için kullanılan, aritmetik hesaplamaları yapmaya yardımcı bir alet. Boncukların sayılması şeklinde çalışır. İlköğretim sınıflarında matematik dersine yardımcı olması amacıyla da kullanılır.

Tarihi

MÖ 2400 yıllarında Çin'de geliştirilen abaküs, denizaşırı ticaret yapan tüccarlar sayesinde Girit ve Miken bölgelerinden Avrupa ve Amerika'ya yayılmıştır. Abaküs, hareketli parçalara sahip olduğu bilinen ilk hesap makinesidir. Arap sayılarının ve sıfır kavramının abaküs yardımıyla geliştirilmesi tarih öncelerine gitmekle beraber, halen dünyanın değişik bölgelerinde günlük ticarette ve özellikle okul öncesi çağdaki çocukların matematiksel zekasını geliştirmek amacıyla kullanılmaktadır.

Çağdaş hesap makinelerinin ve bilgisayarların atası sayılan hesap aygıtı olan Abaküs'te amaç 4 ana matematiksel işlem olan toplama, çıkarma, çarpma ve bölme yapmaktır. Babilliler'in buluşu olan abaküs, yüzyıllar boyunca ticarette büyük önem taşımıştır. Abaküsün temeli Girit ve Miken'e dayanmakta ve ilk abaküs örneklerinin hemen hepsinde Girit ve Miken süsleme sanatından örnekler de bulunmaktadır.

Her boncuk ya da metal topçuğun değeri, büyüklüğüne değil konumuna bağlıdır; belirli bir çizgi üstündeki taşın ya da belirli bir tel üstündeki incinin (boncuğun, topçuğun, vb.) değeri 1, iki tanesi birlikte olunca 2 olur. Bundan bir sonraki tel 10, üçüncü sıradaki tel 100 olarak değerlendirilir. Böylece ikisi 1 değerinde ve biri 10 değerinde üç dizi taş 12'yi, 100 değerindeki bir dördüncü topçuk eklenince de 112'yi gösterir. Yani topçuk ya da boncuğun yeri, değerini belirler ve çok büyük sayılar bile birkaç topçu ya da boncukla gösterilebilir. Topçuklar bir yöne kaydırılarak işlem yapılır; elde edilen değeri silmek, yani topçuğu bir sonraki kullanıma hazırlanmak istenirse, tersi yönünde kaydırmak gerekir. Abak, görünüşte basitliğine karşın, toplama makineleri, elektronik hesap makineleri ve bilgisayarların hazırlanmasına katkıda bulunmuştur.

En iyi bilinen biçimi (Çinlilerin "hesap tepsisi" anlamına gelen Suan Pan'ı) dikdörtgen bir çerçevenin içine gerilmiş teller üstüne inciler dizilmesiyle oluşturulan abak, başlangıçta toprağın içine açılan sıra sıra oluklara dizilen taşlardan oluşmaktaydı. Eski Yunan ve Roma abaküsü dikdörtgen oluklu bir tablet idi. Rönesans öncesi Avrupa’sında ise üzerine oluk yerine çizgiler olan bir tablet idi. Daha sonraları, yuvarlak bilye büyüklüğünde metal top ya da boncukların paralel çubuklar ya da teller üstünde hareket ettikleri biçimi almıştır.’’(Haber: Gülşah AK)