Teknolojideki ilerlemeler sağlık alanında devrim niteliğinde gelişmeleri beraberinde getiriyor. Alzheimer gibi erken teşhisi zor nörolojik hastalıkların tanısında farklı teknikler kullanılmaya başlandı. Nöroloji Uzmanı Dr. Alev Vatan, Alzheimer’ın 20 yıl kadar öncesinden teşhis edilebilecek kan testi hakkında konuştu.
Nöroloji Uzmanı Dr. Alev Vatan, çağın en büyük hastalıklarından bir tanesi olan Alzheimer’ın erken teşhisi için geliştirilen pTau217 testi hakkında açıklamalarda bulundu. İddiaya göre söz konusu testin yaklaşık 20 yıl önceden Alzheimer tanısı koyabileceği belirtiliyor.
Vatan: "Biyo-belirteçlerin arasında en önemlileri, tau proteinleri ve amyloid-beta proteinleridir. Özellikle tau proteinlerinin fosforile edilmiş formu (p-tau217), Alzheimer hastalığının belirlenmesinde kritik bir rol oynar. Bu proteinlerin seviyeleri, Alzheimer’ın beyin üzerindeki etkilerini yansıtabilir ve erken teşhis için güvenilir bir gösterge olabilir.” Dedi.
Alzheimer’ın ilerleyici bir nörodejeneratif süreç olduğunu ifade eden Vatan, beyinde amiloid plak birikimi ile hiperfosforile tau protein yumaklarının oluştuğunu bu nedenle zamanla hafıza kaybı, bilişsel gerileme ve günlük yaşam aktivitelerinde bozulmalara yol açtığını ifade etti. Vatan:“Geleneksel tanı yöntemlerinde bilişsel değerlendirme testleri, nöropsikolojik ölçümler ve beyindeki amiloid birikimini gösteren görüntüleme teknikleri kullanılmaktadır. Ayırıcı tanıda ise beyin manyetik rezonans görüntüleme (MR), beyin bilgisayarlı tomografi (BT), amiloid PET taramaları ve EEG gibi tetkiklere başvurulmaktadır.” Diye konuştu.
YENİ TESTİ ANLATTI
Testin insan beyninde Alzheimer hastalığına özgü biyolojik değişiklikleri doğrulukla yansıttığını belirten Vatan: “Bu testin özellikle risk grubundaki bireylerde belirti ortaya çıkmadan yıllar önce biyolojik süreci gösterebilir. Test erken dönemde risk tespiti açısından önemli bir adımdır.” Dedi.
YENİ TEST KİMLERE UYGULANABİLİR?
Kan testinin hangi yaş gruplarına yapılabileceğini de açıklayan Vatan: “Ailesinde bu hastalığın öyküsü olan demans belirtilerinden şüphe duyan, hafıza sorunu yaşayan bireylerde ve 60 yaş üstü bireyler ile Bilişsel sağlığını kontrol ettirmek isteyen kişilerin bu testi yaptırabilir.” Dedi.
20 YIL ÖNCEDEN TANI KOYMAK MÜMÜKÜN MÜ?
Alzheimer hastalığında insan beyninde biyolojik değişikliklerin klinik belirtilerden çok önce başladığını ifade eden Vatan: “Yeni geliştirilen pTau217 kan testi sayesinde bu biyolojik sürecin erken evrede yakalanabilmesi mümkün görünmektedir. Özellikle genetik yatkınlığı bulunan bireylerde, henüz hafıza kaybı ya da bilişsel bozulma başlamadan yıllar önce risk saptanabileceği düşünülmektedir. Bu durum, hem erken müdahale stratejilerinin geliştirilmesi hem de hastalığın seyrini yavaşlatmaya yönelik tedavi çalışmalarının planlanması açısından büyük önem taşımaktadır." İfadelerini kullandı.
Dr. Vatan Alzheimer hastalığının erken teşhisinin hastaların yaşam kalitesini koruyacağını ve ailelerin sağlık yükünü azaltmak açısından büyük öneme sahip olduğunu vurgulayarak Alzheimer ile mücadelede umut vadeden önemli bir gelişme olduğunu belirtti.(Haber: Hasan Yiğit KONAKLILAR)
